Văn bản trích xuất theo trang
Trang 273
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
272
TUỆ SỸ
người sướng. Những người khổ thì sinh tâm tà dâm,
tham thủ, bày đủ phương tiện để mưu đoạt của nhau,
nên tai nạn nghèo cùng, trộm cướp, đao trượng, sát
hại càng ngày càng nhiều, làm cho mạng người lại
giảm dần xuống chỉ sống một vạn tuổi.
“Trong thời gian người sống một vạn tuổi, chúng sinh
vẫn lại cướp bóc lẫn nhau. Mỗi khi bị rình bắt đem đến
vua, tâu rằng: ‘Người này làm giặc, xin vua trị nó.’ Vua
hỏi: ‘Có thật ngươi làm [41a] giặc không?’ Người kia
đáp: ‘Tôi không làm.’ Và ở giữa đám đông nó cố ý nói
dối. Như vậy chúng sinh lúc đó vì nghèo cùng nên trộm
cướp. Vì trộm cướp nên có đao binh. Vì đao binh nên
có giết hại. Vì giết hại nên có tham thủ, tà dâm. Vì tham
thủ tà dâm nên có nói dối. Vì có nói dối, do đó tuổi thọ
lại giảm lần, chỉ còn sống được một ngàn tuổi.
“Trong thời gian sống một ngàn tuổi, bấy giờ có thêm
ba ác hành thuộc về miệng xuất hiện ở đời là nói hai
lưỡi, nói độc ác và ỷ ngữ. Ba ác nghiệp đó càng tăng
thì tuổi thọ con người giảm bớt xuống, chỉ còn sống
được năm trăm tuổi.
“Trong thời gian sống năm trăm tuổi, chúng sinh lại
gây thêm ba ác hành nữa là dâm dục phi pháp, tham
lam phi pháp và tà kiến. 6 Ba ác nghiệp này tăng dần
lên thì tuổi thọ con người giảm bớt xuống, chỉ còn
D 26 (iii 69): khi lồi người thọ 5 nghìn tuổi, hai pháp tăng trưởng:
thô ác ngữ (pharusāvācā) và ỷ ngữ (samphappalāpa)… Khi tuổi
thọ giảm còn 1 nghìn, tà kiến (micchādiṭṭhi) tăng trưởng.
6 D 26 (iii 70), ba pháp tăng trưởng: adhammarāga (tham dục phi
pháp, Sớ giải: tham dục bất chính với mẹ, cô, dì); visamalobha
(tham lam bất chính); micchādhamma (dục tham tà vạy; Sớ giải:
dục tham giữa những người nam với nam, nữ với nữ).