Văn bản trích xuất theo trang
Trang 528
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
527
TRƯỜNG A HÀM – KINH TỰ HOAN HỶ
của vị lai.’ Điều đó nói, biết khởi thủy mà không biết
chung cuộc. Người ấy sáng mai, chiều tối, do vô trí
mà nói rằng: ‘Thế gian thường tồn, duy chỉ đây là thật,
ngồi ra là dối.’ Đó là pháp thường hằng thứ hai.
“Các Sa-môn, Bà-la-môn, bằng đủ phương tiện tinh cần
chứng nhập tâm định. Với tâm định tĩnh ấy, vị ấy nhớ lại
tám mươi thành kiếp, hoại kiếp, vị ấy nói rằng: ‘Thế gian
này thường, ngồi ra là dối. Vì sao? Tôi nhớ lại mà biết
có thành kiếp, hoại kiếp; lại còn biết thành kiếp, hoại kiếp
quá khứ hơn thế nữa. Thành kiếp, hoại kiếp vị lai tôi cũng
biết cả.’ Người ấy sớm chiều do vô trí mà nói lời này:
‘Thế gian thường hằng, chỉ đây là thật, ngồi ra là dối.’
Đây là pháp thường hằng thứ ba. Pháp ấy vô thượng,
không gì có thể vượt qua; trí tuệ vô dư, thần thông vô dư;
các Sa-môn, Bà-la-môn trong đời không ai có thể sánh
ngang Như Lai, huống hồ vượt lên trên.
11. Quán tha tâm
“Pháp mà Như Lai thuyết còn có trên nữa, đó là quán
sát.36 Quán sát là, có Sa-môn, Bà-la-môn, do tướng
mà quán sát, 37 ‘tâm kia xu hướng như thế, tâm này xu
hướng như thế.’ Tâm ấy khi phát tưởng như vậy, hoặc
hư hoặc thật.38 Đó là quán sát thứ nhất.
“Các Sa-môn, Bà-la-môn, không do tướng mà quán
36 Quán sát 觀察. D 28 (iii 103): ādesana-vidhā, ký tâm sai biệt, các
trường hợp khác nhau về sự đọc được ý nghĩ của người khác.
37 Hán: dĩ tưởng quán sát 以想觀察. Pl.: nimmittena ādesati, nói ý nghĩ
của người khác bằng cách dựa vào các dấu hiệu bên ngồi.
38 D 28, ibid.: so bahuṃ ce pi ādasati, tath’eva taṃ hoti, no aññathā,
vị ấy quán sát nhiều lần như vậy, biết xác thật là như thế, không
sai lầm.