Khảo cứu & Đối chiếu Tam tạng
Đối chiếu học thuật
Kinh Trung A Hàm · Khảo chứng đa ngữ Hán – Pāḷi – Sanskrit
Một thời, Đức Phật du hoá ở nước Câu-lâu, tại đô thị Cẩm-mã-sắt-đàm của người Câu-lâu.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
Bấy giờ, Tôn giả A-nan ở nơi thanh vắng một mình, yến tọa tư duy, trong lòng khởi niệm rằng: “Duyên khởi này thật kỳ diệu, cực kỳ sâu xa, sự hiển minh cũng cực kỳ sâu xa; thế mà ta quán thấy lại đến mức vô cùng nông cạn.” Bấy giờ, Tôn giả A-nan vào lúc chiều tà, từ chỗ yến tọa đứng dậy, đến trước chỗ Phật, đảnh lễ chân Phật, rồi lui đứng một bên, bạch rằng: “Bạch Thế Tôn! Con nay ở nơi thanh vắng một mình, yến tọa tư duy, trong lòng khởi niệm rằng: ‘Duyên khởi này thật kỳ diệu, cực kỳ sâu xa, sự hiển minh cũng cực kỳ sâu xa; thế mà con quán thấy lại đến mức vô cùng nông cạn.’”
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
Thế Tôn bảo rằng: “A-nan! Ngươi chớ khởi niệm ấy, cho rằng Duyên khởi này đến mức vô cùng nông cạn. Vì sao thế? Vì Duyên khởi này cực kỳ sâu xa, sự hiển minh cũng cực kỳ sâu xa. A-nan! Bởi vì đối với Duyên khởi này không biết như thật, không thấy như thực, không giác không đạt; nên khiến cho các chúng sinh kia như thoi dệt đan khóa lẫn nhau, như dây chằng cỏ rậm, lắm sự rối loạn, vội vã ồn ào, từ đời này sang đời khác, từ đời khác về đời này, qua lại chẳng thể vượt thoát sinh tử. A-nan! Do đó biết rằng Duyên khởi này cực kỳ sâu xa, sự hiển minh cũng cực kỳ sâu xa.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Nếu có người hỏi: ‘Lão tử có duyên chăng?’, nên trả lời thế này: ‘Lão tử có duyên.’ Nếu có người hỏi: ‘Lão tử có duyên gì?’, nên trả lời thế này: ‘Duyên nơi Sinh vậy.’ A-nan! Nếu có người hỏi: ‘Sinh có duyên chăng?’, nên trả lời thế này: ‘Sinh cũng có duyên.’ Nếu có người hỏi: ‘Sinh có duyên gì?’, nên trả lời thế này: ‘Duyên nơi Hữu vậy.’ A-nan! Nếu có người hỏi: ‘Hữu có duyên chăng?’, nên trả lời thế này: ‘Hữu cũng có duyên.’ Nếu có người hỏi: ‘Hữu có duyên gì?’, nên trả lời thế này: ‘Duyên nơi Thủ [thụ] vậy.’ A-nan! Nếu có người hỏi: ‘Thủ [thụ] có duyên chăng?’, nên trả lời thế này: ‘Thủ [thụ] cũng có duyên.’ Nếu có người hỏi: ‘Thủ [thụ] có duyên gì?’, nên trả lời thế này: ‘Duyên nơi Ái vậy.’ A-nan! Đó gọi là duyên Ái có Thủ, duyên Thủ có Hữu, duyên Hữu có Sinh, duyên Sinh có Lão tử, duyên Lão tử có sầu thương, khóc lóc, ưu khổ, não loạn, đều do duyên Lão tử mà có. Như vậy là sự sinh khởi trọn vẹn của toàn bộ khối đại khổ uẩn.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Nói rằng ‘Duyên Sinh có Lão tử’, ấy là do nói duyên Sinh mà có Lão tử, phải biết thế nào là duyên Sinh có Lão tử. A-nan! Nếu không có Sinh, như cá hay loài cá, chim hay loài chim, muỗi hay loài muỗi, rồng hay loài rồng, thần hay loài thần, quỷ hay loài quỷ, thiên hay loài thiên, người hay loài người; A-nan! Các chúng sinh ấy ở những nơi ấy, nếu hoàn toàn không có Sinh, từng loại từng loại đều không có Sinh, giả sử lìa bỏ Sinh, thì liệu có Lão tử chăng?”
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Cho nên phải biết rằng: nhân của Lão tử, sự tích tập của Lão tử, gốc rễ của Lão tử, duyên của Lão tử, chính là Sinh vậy. Vì sao thế? Vì do duyên nơi Sinh cho nên mới có Lão tử.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Nói rằng ‘Duyên Hữu có Sinh’, ấy là do nói duyên Hữu mà có Sinh, phải biết thế nào là duyên Hữu có Sinh. A-nan! Nếu không có Hữu, như cá hay loài cá, chim hay loài chim, muỗi hay loài muỗi, rồng hay loài rồng, thần hay loài thần, quỷ hay loài quỷ, thiên hay loài thiên, người hay loài người; A-nan! Các chúng sinh ấy ở những nơi ấy không có Hữu, từng loại từng loại đều không có Hữu, giả sử lìa bỏ Hữu, thì liệu có Sinh chăng?”
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Cho nên phải biết rằng: nhân của Sinh, sự tích tập của Sinh, gốc rễ của Sinh, duyên của Sinh, chính là Hữu vậy. Vì sao thế? Vì do duyên nơi Hữu cho nên mới có Sinh.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Nói rằng ‘Duyên Thủ [thụ] có Hữu’, ấy là do nói duyên Thủ mà có Hữu, phải biết thế nào là duyên Thủ có Hữu. A-nan! Nếu không có Thủ, từng loại đều không có Thủ, giả sử lìa bỏ Thủ, thì liệu còn có Hữu, có thể giả lập thiết lập là có Hữu nữa chăng?”
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)
“A-nan! Cho nên phải biết rằng: nhân của Hữu, sự tích tập của Hữu, gốc rễ của Hữu, duyên của Hữu, chính là Thủ [thụ] vậy. Vì sao thế? Vì do duyên nơi Thủ cho nên mới có Hữu.
(Chưa có đoạn tương đương Pāḷi được ghi nhận)
(Đang đối ứng bản dịch Pāḷi)