Văn bản trích xuất theo trang
Trang 73
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
KINH HÒA-PHÁ 80
“Thưa Cù-đàm, giả sử có vị Tỳ-kheo thủ hộ thân, miệng, ý như vậy,
trong trường hợp này tôi không thấy vị ấy do đó mà sanh khởi lậu bất
thiện dẫn đến đời sau”.
Đức Thế Tôn khen rằng:
“Lành thay, Hòa-phá! Thế nào, này Hòa-phá, Tỳ-kheo nào mà vô minh
đã dứt hết, minh đã sanh khởi; vị ấy, vô minh đã dứt hết, minh đã sanh
khởi, khi cảm giác về thân tối hậu16 sanh khởi thì biết là cảm giác về thân
tối hậu sanh khởi; khi cảm giác về mạng tối hậu17 sanh khởi thì biết là
cảm giác về mạng tối hậu sanh khởi. Khi thân hoại mạng chung, tuổi thọ
đã kết thúc, ngay trong đời này, tất cả mọi cảm giác đã ngưng bặt, tự thân
mình biết sẽ đi đến chỗ lãnh đạm hồn tồn18.
“Này Hòa-phá, cũng như nhân cây mà có bóng. Giả sử có người mang
búa thật bén đến chặt đứt rễ cây, chặt nát ra thành nhiều khúc, phá làm
mười phần, hoặc trăm phần, đốt cháy thành tro, rồi hoặc để gió thổi bay
đi, hoặc mang bỏ vào trong nước. Ý Hòa-phá nghĩ sao? Bóng nhân cây
mà có; bóng ấy do đó mà mất hẳn cái nhân của nó, nên tuyệt diệt không
còn sanh nữa chăng?”
Hòa-phá trả lời rằng:
“Đúng như thế, thưa Cù-đàm”.
“Này Hòa-phá, nên biết vị Tỳ-kheo kia lại cũng như vậy. Vô minh đã dứt
hết, minh đã sanh khởi. Vị kia, vô minh đã dứt hết, minh đã sanh khởi,
khi cảm giác về thân tối hậu sanh khởi thì vi ấy biết là cảm giác về thân
tối hậu sanh khởi; khi cảm giác về mạng tối hậu sanh khởi thì vị ấy biết
là cảm giác về mạng tối hậu sanh khởi. Khi thân hoại mạng chung, tuổi
thọ đã kết thúc, ngay trong đời này, tất cả mọi cảm giác đã ngưng bặt, tự
thân mình biết sẽ đi đến chỗ lãnh đạm hồn tồn. Này Hòa-phá, vị Tỳ-
16 Hán: hậu thân giác 後身覺. Pāli: kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vediyamāno, khi có
cảm giác về cảm thọ của thân tối hậu.
17 Hán: hậu mạng giác 後命覺. Pāli: jīvapariyantikaṃ vedanaṃ, cảm thọ của sinh
mạng tối hậu.
18 Hán: cứu cánh lãnh 究竟冷.Pl. ibid.: idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītī
bhavissati, chính ở đây tất cả những gì được cảm thọ sẽ không còn được yêu
thích, sẽ trở nên lạnh lùng.