Kinh Trung A Hàm I

68. KINH ĐẠI THIỆN KIẾN VƯƠNG Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật trú tại thành Câu-thi1, trú trong rừng Sa-la của Hòa-bạt- đơn lực sĩ2. Bấy giờ, vào lúc tối hậu, sắp nhập Niết-bàn, Đức Thế Tôn bảo: “Này A-nan, hãy đến giữa hai cây Sa-la song thọ3 trải chỗ nằm cho Như Lai, đầu quay về hướng Bắc. Như Lai vào giữa đêm nay sẽ nhập Niết- bàn.” Tôn giả A-nan vâng lời Đức Như Lai, liền đến giữa hai cây song thọ trải chỗ nằm cho Như Lai, đầu quay về hướng Bắc. Sau khi trải chỗ nằm xong, trở lại chỗ Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên, bạch rằng: “Bạch Thế Tôn, con đã trải chỗ nằm cho Như Lai, đầu quay về hướng Bắc. Cúi mong Thế Tôn tự biết thời.” Bấy giờ Thế Tôn cùng Tôn giả A-nan đến giữa hai cây song thọ, trải y uất-đa-la-tăng bốn lớp4 lên chỗ nằm, gấp y tăng-già-lê làm gối. Ngài nằm nghiêng về hông bên phải, hai chân chồng lên nhau. Đây là lúc tối hậu, Phật sắp Niết-bàn. Lúc ấy Tôn giả A-nan đang cầm quạt hầu Phật. Tôn giả chắp tay hướng về Đức Phật thưa rằng: “Bạch Thế Tôn, còn có những thành lớn khác. Một là Chiêm-bà, hai là Xá-vệ, ba là Tì-xá-ly, bốn là Vương Xá, năm là Ba-la-nại, sáu là Ca-tỳ- la-vệ5. Sao Thế Tôn không nhập Niết-bàn ở các nơi ấy, mà quyết định tại 1 Câu-thi thành 拘尸城. Pāli: Kusinārā. 2 Hòa-bạt-đơn lực sĩ 惒跋單力士. Pāli: Upavattana-Mallā, bộ tộc Mallā ở Upavattana. 3 Song Sa-la thọ 雙裟羅樹. Pāli: yamaka-sālā, cây Sa-la sinh đôi, mọc thành cặp; Sa-la song thọ. 4 Ưu-đa-la-tăng 優哆邏僧: Uất-đa-la-tăng. Pāli: uttarāsaṅga, dịch là thượng y, áo khốc phần trên thân thể. Thường thì nói là “trải tăng-già-lê bốn lớp”; Pāli: catugguṇam saṅghāṭiṃ paññāpetvā. 5 Chiêm-bà (Pāli: Campā). Xá-vệ (Sāvatthi), Tì-xá-ly (Vesali), Vương Xá (Rājagaha), Ba-la-nại (Bārānasi), Ca-duy-la-vệ (Kapilavatthu). Bản Pāli kể hơi