Văn bản trích xuất theo trang
Trang 277
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
172. KINH TÂM
[709a13] Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp cô
độc.
Bấy giờ, có một Tỳ-kheo sống cô độc tại một nơi an tĩnh, thiền tọa tư duy,
tâm khởi ý niệm: “Cái gì dẫn thế gian đi? Bởi cái gì bị nhiễm trước? Cái
gì sanh khởi mà tự tại?”1
Khi ấy, vào lúc xế chiều, Tỳ-kheo ấy từ thiền tọa dậy, đi đến chỗ Phật,
cúi đầu đảnh lễ chân Phật rồi ngồi xuống một bên, bạch rằng:
“Bạch Thế Tôn, hôm nay con một mình ở một nơi yên tĩnh, thiền tọa tư
duy, tâm khởi ý niệm ‘Cái gì dẫn thế gian đi? Bởi cái gì bị nhiễm trước?
Cái gì sanh khởi mà tự tại?’ ”
Đức Thế Tôn nghe xong, khen ngợi:
“Lành thay, lành thay, Tỳ-kheo, là con đường hiền thiện lại được quán
sát hiền thiện, là biện tài tinh diệu với tư duy khéo léo2 rằng ‘Cái gì dẫn
thế gian đi? Bởi cái gì bị nhiễm trước? Cái gì sanh khởi mà tự tại?’ Này
Tỳ-kheo, câu hỏi của ngươi là như vậy chăng?”
Thầy Tỳ-kheo ấy đáp:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”
Đức Thế Tôn nói:
“Này Tỳ-kheo, tâm dẫn thế gian đi, tâm làm nhiễm trước, tâm sanh khởi
tự tại3. Này Tỳ-kheo, chính nó dẫn thế gian đi, chính nó làm nhiễm trước
và cũng chính nó khởi tự tại. Này Tỳ-kheo, đa văn Thánh đệ tử không để
tâm dẫn đi, không để tâm nhiễm trước, không để tâm tự tại. Này Tỳ-kheo,
1 Pl. A ii. 177: kena nu kho loko nīyati, kena loko parikassati, kassa ca uppannassa
vasaṃ gacchati, “Cái gì dẫn đạo thế gian? Cái gì lôi kéo thế gian đi? Đối với cái
gì đã sanh mà thế gian thần phục?”
2 Hữu hiền đạo nhi hữu hiền quán... 有賢道而有賢觀. Pāli: bhaddako kho te
ummaggo, bhaddako paṭibhānam kalyāni paripucchā, tốt lành thay là con đường
(hầm) của ngươi; sự lý giải thật là tốt lành; những câu hỏi thật là khéo léo.
3 Pāli: cittassa upannassa vasaṃ gacchati, tâm sau khi sanh khởi nó khống chế (thế
gian).