Văn bản trích xuất theo trang
Trang 472
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
471
TRƯỜNG A HÀM – KINH A-NẬU-DI
ngươi nói rằng sự thất ý là khởi thủy của chúng sinh
chăng?’ Họ không biết trả lời, bèn hỏi lại Ta rằng:
‘Cù-đàm, sự ấy thế nào?’ Ta nói với họ: ‘Một số chúng
sinh do dòm ngó nhau một thời gian sau bèn thất ý; 50
do thế, mạng chung tái sinh vào thế gian này; rồi lớn
dần, cạo bỏ râu tóc, bận ba pháp y, xuất gia tu đạo, bèn
nhập tâm định tam-muội; do năng lực tam-muội vị ấy
nhận thức được đời sống trước, bèn nói như vầy: Như
chúng sinh kia do không dòm ngó nhau nên không
thất ý, do vậy mà thường hằng bất biến. Chúng ta do
thường xuyên dòm ngó nhau bèn thất ý; do thế dẫn
đến pháp vô thường, biến dịch.’ Như vậy, Phạm-chí,
Sa-môn, Bà-la-môn kia do duyên ấy nói rằng sự thất
ý là khởi thủy của chúng sinh. Điều như vậy, duy Phật
mới biết; lại còn biết hơn thế nữa. Biết nhưng không
đắm trước; do không đắm trước mà như thật biết khổ,
sự tập khởi, sự diệt tận, vị ngọt, tai hoạn, sự xuất yếu;
do chính quán mà giải thốt vô dư.”
4. Vô nhân luận
Phật nói với Phạm-chí:
“Hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn nói: ‘Ta xuất hiện từ vô
nhân.’51 Ta đến nói với họ rằng: ‘Có thật các ông nói:
bản lai do vô nhân mà xuất hiện chăng?’ Họ không thể
trả lời Ta được, mà lại hỏi ngược lại Ta. Khi ấy Ta trả
lời họ rằng:
50 D 24: te ativelaṃ aññamaññaṃ upanijhāyanti … cittāni
nappadūsenti, trong một thời gian dài chúng đố kỵ lẫn nhau, do
đó tâm của chúng bị ô nhiễm.
51 D 24 (iii 33): adhiccasamuppannaṃ, xuất hiện không từ cơ sở
nào cả: vô nhân.