Văn bản trích xuất theo trang
Trang 413
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
412
TUỆ SỸ
Phật lại bảo A-nan:
“Duyên xúc mà có thọ, là nghĩa thế nào? Giả sử không
có con mắt, không có sắc, không có thức con mắt, thế
thì có xúc không?”
Đáp: “Không.”
“Nếu không có tai, không có tiếng, không có thức của
tai; không có mũi, không có hương, không có thức
của mũi; không có lưỡi, không có vị, không có thức
của lưỡi; không có thân, xúc, thức của thân; không có
ý, pháp, ý thức, thế thì có xúc không?”
Đáp: “Không.”
“Này A-nan, giả sử chúng sinh không [61b] có xúc,
thế thì có thọ không?”
Đáp: “Không.”
“A-nan, Ta do nghĩa đó, biết thọ do xúc; duyên xúc
mà có thọ. Điều mà Ta nói, ý nghĩa là ở đó.
“Này A-nan, duyên danh sắc mà có xúc, là nghĩa thế
nào? Giả sử chúng sinh không có danh sắc, thế thì có
tâm xúc14 không?”
14 Hán: tâm xúc 心觸. T 14: tâm cánh 心更. Cf. 15 (ii 52).: yehi …
ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi yehi uddesehi nāmakāyassa pa-
ññatti hoti, tesu (…) asati api nu kho rūpakāye adhivacana- sam-
phasso paññāyethā ti? “Với những hình thái, dấu hiệu, hình tướng,
biểu hiện, mà danh thân (danh trong danh sắc) được khái niệm,
nếu những hình thái ấy không tồn tại, thì có thể có khái niệm về
xúc chạm tinh thần nơi sắc thân (sắc trong danh sắc) được không
?” adhivacana-samphassa: tăng ngữ xúc, danh mục xúc, sự xúc
chạm do bởi các yếu tố tinh thần hay tâm lý (danh); tương đối với
paṭigha-samphassa, hữu đối xúc.