Văn bản trích xuất theo trang
Trang 284
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
109. KINH TỰ QUÁN TÂM (I)
Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp
Cô Độc.
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu Tỳ-kheo không thiện xảo quán tâm người khác, hãy thiện xảo tự
quán sát tâm của chính mình. Nên học như vậy.
“Thế nào gọi là Tỳ-kheo thiện xảo quán tự tâm1? Tỳ-kheo nếu có quán
này, chắc chắn được nhiều lợi ích. ‘Phải chăng ta được chỉ của nội tâm2,
nhưng chưa được quán pháp bằng tối thượng tuệ3? Phải chăng ta được
quán pháp tối thượng tuệ, nhưng chưa được chỉ nội tâm? Phải chăng ta
chưa được chỉ nội tâm, cũng chưa được quán pháp tối thượng tuệ? Phải
chăng ta được chỉ nội tâm, cũng được quán pháp tối thượng tuệ?”
“Nếu Tỳ-kheo sau khi quán, liền biết rằng: ‘Ta được chỉ nội tâm, chưa
được quán pháp tối thượng tuệ’. Tỳ-kheo ấy được chỉ nội tâm rồi, hãy
nên mong cầu quán pháp tối thượng tuệ. Vị ấy sau đó được chỉ nội tâm
và cũng được quán pháp tối thượng tuệ.
“Nếu Tỳ-kheo sau khi quán liền biết rằng: ‘Ta được quán pháp tối
thượng tuệ, chưa được chỉ nội tâm’. Tỳ-kheo ấy trụ nơi quán pháp tối
thượng tuệ rồi, hãy nên mong cầu nội chỉ tâm tĩnh chỉ. Vị ấy sau đó được
quán pháp tối thượng tuệ và cũng được chỉ nội tâm.
“Nếu Tỳ-kheo sau khi quán liền biết rằng: ‘Ta chưa được chỉ nội tâm
cũng chưa được tối thượng tuệ’. Như vậy Tỳ-kheo chưa được pháp thiện
này; vì muốn được nên phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập
tinh cần, chánh niệm, chánh trí, kham nhẫn, đừng để bị thối chuyển. Ví
như người bị lửa đốt cháy đầu, đốt cháy áo, phải nhanh chóng tìm cầu
phương tiện cứu đầu, cứu áo. Cũng vậy, Tỳ-kheo chưa được pháp thiện
1 Thiện tự quán tâm 善自觀心. Pāli: sacittapariyāyakusala.
2 Nội chỉ 內止; đây nói về chỉ quán pháp môn. Pāli: ajjhattacetosamatha.
3 Tối thượng tuệ quán pháp 最上慧觀法; được chỉ (samtha) nhưng chưa được
quán (vipassana). Pāli: adhipaññādhammavipassana, sự quán chiếu pháp bằng tuệ
tăng thượng.