Văn bản trích xuất theo trang
Trang 221
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
KINH niệm xứ 789
kiến, có minh, có đạt. Như vậy là Tỳ-kheo quán tâm như tâm.
“Nếu Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni từng chi tiết quán tâm như tâm như vậy, đó
gọi là niệm xứ quán tâm như tâm.
“Thế nào gọi là niệm xứ quán pháp như pháp? Khi con mắt duyên sắc,
sanh nội kết, nếu Tỳ-kheo bên trong thật có kết thì biết đúng như thật là
bên trong có kết; bên trong thật không có kết thì biết đúng như thật là bên
trong không có kết. Nội kết chưa sanh, bây giờ sanh, biết đúng như thật.
Nội kết đã sanh và được đoạn trừ, không sanh lại nữa, biết đúng như thật.
Với tai, mũi, lưỡi, thân và ý cũng giống như vậy. Khi ý duyên pháp, sanh
nội kết, nếu Tỳ-kheo bên trong thật có kết thì biết đúng như thật là bên
trong có kết, bên trong không có kết thì biết đúng như thật là bên trong
không có kết, nội kết chưa sanh bây giờ sanh; biết đúng như thật nội kết
đã sanh và đã được đoạn trừ, không sanh lại nữa, biết đúng [583b] như
thật. Tỳ-kheo như vậy quán pháp nơi nội pháp, quán pháp nơi ngoại pháp,
lập niệm tại pháp, có tri, có kiến, có minh, có đạt. Như vậy gọi là Tỳ-
kheo quán pháp như pháp, nghĩa là quán sáu xứ bên trong.
“Lại nữa, Tỳ-kheo quán pháp như pháp; Tỳ-kheo bên trong thật có ái dục
thì biết đúng như thật là đang có ái dục, bên trong thật không có ái dục
thì biết đúng như thật là không có ái dục. Ái dục chưa sanh nay sanh, biết
đúng như thật. Ái dục đã sanh và đã được đoạn trừ, không sanh lại nữa,
biết đúng như thật. Với sân nhuế, thùy miên, điệu hối và nghi cũng giống
như vậy. Bên trong thật có nghi, biết đúng như thật là đang có nghi; bên
trong thật không có nghi, biết đúng như thật là không có nghi. Nghi chưa
sanh, nay đã sanh, biết đúng như thật. Nghi đã sanh và đã được đoạn trừ,
không sanh lại nữa, biết đúng [583b] như thật. Tỳ-kheo như vậy quán
pháp nơi nội pháp, quán pháp nơi ngoại pháp, lập niệm tại pháp, có tri, có
kiến, có minh, có đạt. Như vậy gọi là Tỳ-kheo quán pháp như pháp,
nghĩa là quán năm triền cái.
“Lại nữa, Tỳ-kheo quán pháp như pháp; Tỳ-kheo bên trong thật có niệm
giác chi thì biết đúng như thật là có niệm giác chi; bên trong thật không
có niệm giác chi thì biết đúng như thật là không có niệm giác chi. Niệm
giác chi chưa sanh nay sanh, biết đúng như thật. Niệm giác chi đã sanh
thì ghi nhớ không quên, bất thối, tu tập càng lúc càng tăng trưởng, biết
đúng như thật. Với trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định và xả cũng
giống như vậy. Bên trong thật có xả giác chi thì biết đúng như thật là