Văn bản trích xuất theo trang
Trang 220
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
KINH niệm xứ788
“Lại nữa, Tỳ-kheo quán thân như thân; Tỳ-kheo như từng thấy trong
nghĩa địa, xương trắng như vỏ ốc, xanh như lông chim bồ câu, đỏ như
màu máu, mục nát bể vụn. Quán rồi tự so sánh: ‘Thân ta rồi cũng thế, đều
có những trường hợp này, không sao tránh khỏi’. Tỳ-kheo khéo giữ
tướng trạng tu quán, khéo nhớ điều niệm, cũng giống như vậy. Tỳ-kheo
như vậy, quán thân trên nội thân; quán thân trên ngoại thân; dựng niệm
trên thân, có tri, có kiến, có minh, có đạt. Như vậy gọi là Tỳ-kheo quán
thân như thân.
“Nếu Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni từng chi tiết quán thân như thân như vậy, đó
gọi là niệm xứ quán thân như thân.
“Thế nào gọi là niệm xứ quán thọ như thọ? Tỳ-kheo khi thọ nhận cảm
giác lạc liền biết đang thọ nhận cảm giác lạc, khi thọ nhận cảm giác khổ
liền biết đang thọ nhận cảm giác khổ, khi thọ nhận cảm giác không lạc
không khổ liền biết đang thọ nhận cảm giác không lạc không khổ. Khi
thân thọ nhận cảm giác lạc, thân thọ nhận cảm giác khổ, thân thọ nhận
cảm giác không lạc không khổ; khi tâm thọ nhận cảm giác lạc, tâm thọ
nhận cảm giác khổ, tâm thọ nhận cảm giác không lạc không khổ; cảm
giác lạc khi ăn, cảm giác khổ khi ăn, cảm giác không lạc không khổ khi
ăn; cảm giác lạc khi không ăn, cảm giác khổ khi không ăn, cảm giác
không lạc không khổ khi không ăn; cảm giác lạc khi có dục, cảm giác
khổ khi có dục, cảm giác không khổ không lạc khi có dục; cảm giác lạc
[584a] khi không có dục, cảm giác khổ khi không có dục, cảm giác
không lạc không khổ khi không có dục. Tỳ-kheo như vậy, quán thọ nơi
nội thọ, quán thọ nơi ngoại thọ, dựng niệm tại thọ, có tri, có kiến, có
minh, có đạt. Như vậy gọi là Tỳ-kheo quán thân như thân.
“Nếu Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni từng chi tiết quán thọ như thọ như vậy, gọi là
niệm xứ quán thọ như thọ.
“Thế nào gọi là niệm xứ quán tâm như tâm? Tỳ-kheo có tâm tham dục thì
biết đúng như thật có tâm tham dục, có tâm vô dục thì biết đúng như thật
là có tâm vô dục. Khi có sân hay không sân, có si hay không si, có ô uế
hay không ô uế, có hợp hay có tan, có thấp hay có cao, có nhỏ hay có lớn;
tụ hay không tụ, định hay không định, giải thốt hay không giải thốt.
Cũng như vậy, có tâm giải thốt thì biết đúng như thật có tâm giải thốt;
có tâm không giải thốt thì biết đúng như thật là có tâm không giải thốt.
Tỳ-kheo như vậy, quán tâm nơi nội tâm, dựng niệm tại tâm, có tri, có