Văn bản trích xuất theo trang
Trang 226
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
KINH TƯƠÏNG TÍCH DỤ243
“Này Chư Hiền, nếu nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý xứ bên trong bị hư hoại thì
các pháp bên ngồi sẽ không được ánh sáng rọi đến nên không có niệm,
do đó ý thức không sanh khởi được. Này Chư Hiền, nếu nội ý xứ không
bị hư hoại thì pháp bên ngồi sẽ được ánh sáng rọi đến và liền có niệm
nên sanh ra ý thức21.
“Này Chư Hiền, ý thức bên trong và pháp cùng với ý thức biết sắc pháp
bên ngồi, đó thuộc về sắc uẩn. Nếu có thọ, đó là thọ uẩn. Nếu có tưởng
thì đó là tưởng uẩn. Nếu có tư thì đó là tư uẩn. Nếu có thức thì đó là thức
uẩn. Như vậy quán sát sự hội hợp của các uẩn.
“Này Chư Hiền, Đức Thế Tôn cũng nói như vầy: ‘Nếu ai thấy duyên
khởi tức thấy pháp; nếu thấy pháp tức thấy duyên khởi’. Vì sao thế? Này
Chư Hiền, Đức Thế Tôn nói năm thủ uẩn từ nhân duyên mà sanh. Sắc thủ
uẩn; thọ, tưởng, hành, thức thủ uẩn cũng vậy. Vị ấy nhàm tởm năm thủ
uẩn này, thuộc trong ba đời quá khứ, hiện tại và vị lai này, do nhàm tởm
nên vô dục, vô dục liền giải thốt, giải thốt rồi liền biết giải thốt, biết
một cách như thật rằng: ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần
làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’.
“Này Chư Hiền, đó là Tỳ-kheo đã học tất cả về đại”.
Tôn giả Xá-lợi-phất thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Tôn giả
Xá-lợi-phất thuyết xong, hoan hỷ phụng hành.
q
21 Dẫn chứng của Đại Tỳ-bà-sa 12, (tr, 58c 19). Nhược hữu nội ý xứ bất hoại,
ngoại pháp hiện tiền, cập năng sanh tác ý chánh khởi, nhĩ thời ý thức
sanh若內意處不壞外法處現前及能生作意正起爾時意識生, “Nếu bên trong
ý xứ không bị hoại, bên ngồi pháp xứ hiện tiền và ngay lúc ấy tác ý khởi lên,
bấy giờ ý thức xuất hiện.”