Đối chiếu học thuật

52 TUỆ SỸ Thấy người bịnh lâu kia, Nhan sắc bị suy tổn, Im lặng tự suy ngẫm: Ta chưa khỏi hoạn này. “Bấy giờ, Phụ vương lại hỏi quân hầu: ‘Thái tử đi dạo có vui không?’ Đáp: [6c] ‘Không vui.’ Quân hầu đáp. ‘Tại sao thế?’ ‘Tại giữa đường Ngài gặp người bệnh, nên không vui.’ Phụ vương âm thầm suy nghĩ: ‘Ngày trước tướng sư xem tướng Thái tử, đốn rằng sẽ đi xuất gia. Ngày nay Thái tử không vui, hẳn đúng thế chăng? Ta sẽ tìm cách tăng thêm mọi thứ dục lạc làm nguôi lòng Thái tử, khiến cho khỏi xuất gia.’ Vua liền hạ lệnh nghiêm sức cung điện, chọn thêm thể nữ để giúp vui.” Phật lại nói kệ: Sắc, thanh, hương, vị, xúc, Vi diệu, đáng ưa thích; Bồ-tát phước tột cùng, Nên sống trong hoan lạc. 16. “Lại một lúc khác, Thái tử bảo quân hầu đánh xe đi dạo. Giữa đường, Ngài gặp một người chết; phướnn lụa nhiều màu dẫn đường trước sau; dòng họ, thân quyến, tiếc thương than khóc, đưa ra khỏi thành. Thái tử lại hỏi: ‘Đó là người gì?’ Quân hầu đáp: ‘Đó là người chết.’ Hỏi: ‘Chết là thế nào?’ Đáp: ‘Chết tức là hết. Hết gió đến hết lửa, các căn bại hoại. Kẻ còn kẻ mất đôi đường, gia đình ly biệt. Đó gọi là chết’ Thái tử lại hỏi người đánh xe: ‘Ta đây cũng sẽ như thế, chưa khỏi tai hoạn này chăng?’ Đáp: ‘Phải. Phàm đã có sinh tất có chết, chẳng kể sang hèn.’ Nghe vậy,