Đối chiếu học thuật

192 TUỆ SỸ Ba-bà đi về, vừa ngang giữa đường, gặp một người Ni-kiền Tử 195 trong tay cầm một đóa hoa văn-đà-la.196 Đại Ca-diếp đến gần hỏi: “Này bạn! Bạn từ đâu lại?” Ni-kiền Tử đáp: “Tôi từ thành Câu-thi lại.” Ca-diếp lại hỏi: “Bạn có biết Thầy của tôi không?” “Có biết.” Lại hỏi: “Thầy tôi hiện nay thế nào?” Đáp: “Đã diệt độ cách đây bảy ngày. Tôi từ đó lại, nên lượm được đóa thiên hoa này.” Ca-diếp nghe xong lòng rất buồn bã. Năm trăm Tỳ- kheo nghe Phật diệt độ, đều buồn khóc, quay cuồng kêu than không tự kềm chế nổi rằng: “Như Lai diệt độ làm sao vội quá! Thế Tôn diệt độ sao vội quá! Đại pháp chìm lặn làm sao nhanh quá! Con mắt của thế gian đã diệt, chúng sinh mãi mãi suy đọa!” Ví như cây lớn bị trốc gốc, cành nhánh gãy đổ. Lại như rắn bị chặt đuôi, quay cuồng lăn lóc, không biết trườn đi đâu. Nhưng trong chúng ấy có một Tỳ-kheo tên Bạt- nan-đà197 dòng họ Thích, ngăn các Tỳ-kheo rằng: “Các ngươi chớ lo buồn. Thế Tôn diệt độ thì chúng ta được tự do. Ông già 198 ấy trước đây thường hay bảo chúng ta nên làm thế này, không nên làm thế này. Nhưng từ nay về sau thì tùy ý chúng ta làm.” 196 T 5: hoa mạn-đà-lặc 曼陀勒. 197 Bạt-nan-đà 拔難陀. T 6: Đàn-đầu-giả 檀頭者. T 7: Một số (nhiều) các Tỳ-kheo. D16: subhaddo nāma vuddhapabbajito, một Tỳ kheo lão niên xuất gia tên Subhada. 198 Để bản: bỉ giả 彼 者, TNM: bỉ lão 彼 老.