Văn bản trích xuất theo trang
Trang 233
Bản PDF chuẩn là căn cứ để đọc và trích dẫn. Nội dung dưới đây hỗ trợ tra cứu và điều hướng, không thay thế quy trình biên tập phiên bản.
KINH PHÂN BIỆT THÁNH ÑẾ 263
vui, không đáng yêu, không đáng nghĩ nhớ, người ấy suy nghĩ thế này:
‘Nếu ta sanh tư tưởng mà không đáng vui, không đáng yêu, không đáng
nghĩ nhớ, mong sao nó đổi thành mà đáng yêu, đáng nghĩ nhớ’. Điều ấy
không thể muốn mà được. Này Chư Hiền, chúng sanh nào quả thật sanh
tư tưởng, đáng yêu, đáng nghĩ nhớ, người ấy nghĩ như vầy: ‘Nếu tư
tưởng ta sanh ra đáng yêu, đáng nghĩ nhớ, mong sao nó là pháp thường
hằng, vĩnh cửu và không biến dịch’. Điều ấy không thể muốn mà được.
Này Chư Hiền, vì lẽ ấy mà nói sở cầu bất đắc là khổ.
“Này Chư Hiền, nói lược năm thủ uẩn là khổ; nói thế là vì lẽ gì? Đó là
sắc thủ uẩn; thọ, tưởng, hành, thức thủ uẩn. Này Chư Hiền, vì lẽ ấy mà
nói năm thủ uẩn là khổ.
“Này Chư Hiền, thời quá khứ là Khổ Thánh đế; thời vị lai và hiện tại là
Khổ Thánh đế. Đó là điều chắc thật không hư đối, không xa rời sự thật,
cũng chẳng phải điên đảo, được thẩm sát một cách chắc thật. Những gì
hợp với sự chắc thật như vậy, là sở hữu của Thánh, được nhận thức bởi
Thánh, được thấu suốt bởi Thánh, được thấy bởi Thánh, là sự giác ngộ
tối thượng chân chánh của bậc Thánh. Do dó nói là Khổ Thánh đế.
“Cái gì là ái tập Khổ tập Thánh đế? Nghĩa là chúng sanh thật có sáu xứ
tham ái bên trong: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân ý xứ.17 Trong đó nếu có ái, có
cấu bẩn, có ô nhiễm, có đắm trước, [468c] đó gọi là tập.
“Này Chư Hiền, Đa văn Thánh đệ tử biết rằng: ‘Ta biết pháp như vậy,
thấy như vậy, hiểu như vậy, nhận định như vậy và tri giác như vậy, đó là
ái tập Khổ tập Thánh đế.
“Biết như vậy là biết như thế nào? Nếu có người tham ái vợ con, nô tỳ,
kẻ sai bảo, quyến thuộc, ruộng đất, nhà cửa, quán xá, tài vật xuất vốn và
lời lãi, tạo tác những nghiệp có ái, có cấu bẩn, có nhiễm, có trước, đó gọi
là tập. Người kia biết ái tập Khổ tập Thánh đế này. Cũng vậy, ngoại xứ
xúc, thọ, tưởng, hành, ái, cũng lại như vậy.
“Này Chư Hiền, chúng sanh quả thực có sáu giới tham ái: đất, nước, lửa,
gió, hư không, thức giới, trong đó nếu có ái, có cấu bẩn, có nhiễm, có
trước, đó gọi là tập.
17 Ái nội lực xứ 愛內六處, tức sáu ái thân. Cf. Tập dị 15, tr. 429b26. Cf. D. iii.
244: cha taṇhākāyā.