Đối chiếu học thuật

ỉuận,u điều chắc chắn không thể phủ nhận đây là tác phẩm lớn của Đại thừa. Đại trí độ chấp nhận thứ tự các A-hàm như thế, điều này muốn nói rằng Thánh điển nguyên thủy mà các nhà Đại thừa trong truyền thừa của luận Đại trí độ là các A-hàm của Đại chúng bộ, hay rõ hơn, Đại chúng bộ hậu kỳ. Thế nhưng, không phải tất cả Đại thừa đều tụng A-hàm của Đại chúng bộ như là Thánh điển chính thống. Luận Du-già sư địa, phái Du-già hành truyền thừa bởi Vô Trước, đưa Tạp A-hàm lên hàng đầu và xem như bộ phận nền tảng của toàn bộ Phật ngôn. Các điểm giáo nghĩa của Tạp A-hàm được luận giải trong Du- già sư địa chứng tỏ phần A-hàm này được kết tập bởi các nhà Hữu bộ (sarvãstivãdin).15 Vậy, chỉ một bộ phận của Đại chúng bộ về sau phát triển thành Đại thừa, hay được chấp nhận bởi các nhà Đại thừa. Nhiều chi tiết trong Tăng nhất này cung cấp một số dữ kiện để lý giải ý nghĩa lịch sử này. Thứ nhất, về yếu tố vừa mang tính hệ thống, vừa mang hàm tàng nghĩa lịch sử. Trước khi nhập Niết-bàn, Đức Phật đã nêu bốn nguyên lý, gọi là bốn “đại giáo pháp”16 v ề sau, khi các bộ phái Tăng nhất A-hàm 14 Etienne Lamotte, Le Traité de la Grande Vertue de Sagesse, Tom iii, “Introduction.” Bác bỏ ý kiến của Lamotte, xem: K. Venkata Ramanan, Nãgãrjuna’s Phylosophy, 2002; “Introduction”. 15 Lữ Trừng, Tạp A-hàm kinh san định ký. Lữ Trưng Phật học luận trước tuyển tập i. 16 Trường A-hàm, kinh số 2 “Du hành” (phần ii): bốn đại giáo pháp ỈZ3Aífc'Ẻ; bốn quyết định thuyết Pl.: cattãro mahãpadesã. Bốn nhân do phổ biến trong đó xác định giáo pháp được thiết lập không nghi hoặc. Cf. ẩiksasamuccơya, 63: kãlopadeẳamahãpradesãnapahãya\ Hán dịch, Tập Bồ-tát học 12