Đối chiếu học thuật

997 TRƯỜNG A HÀM – KINH THẾ KÝ sao chúng sinh cùng nhau sinh ra chuyện này?’ Người nam làm việc bất tịnh kia, khi bị người khác quở trách, tự hối hận mà nói rằng: ‘Tôi đã làm quấy.’Rồi nó gieo mình xuống đất. Người nữ kia thấy người nam này vì hối lỗi mà gieo mình xuống đất, không đứng lên, liền đưa thức ăn đến. Chúng sinh khác thấy vậy, hỏi người nữ rằng: ‘Ngươi đem thức ăn này để cho ai?’ Đáp: ‘Chúng sinh hối lỗi kia đọa lạc59 thành kẻ làm điều bất thiện, tôi đưa thức ăn cho nó.’ Nhân lời nói này, nên thế gian liền có danh từ ‘người chồng bất thiện’,60 và vì việc đưa [148b] cơm cho chồng nên được gọi là vợ.31 “Sau đó, chúng sinh bèn làm chuyện dâm dật, pháp bất thiện tăng. Để tự che dấu, chúng tạo ra nhà cửa. Do vì nhân duyên này, bắt đầu có danh từ ‘nhà.’62 “Sau đó, sự dâm dật của chúng sinh càng ngày càng tăng, nhân đây đã trở thành chồng vợ. Có các chúng sinh khác, khi tuổi thọ hết, hành hết, phước hết, từ cõi trời Quang âm sau khi mạng chung lại sinh vào thế gian này, ở trong thai mẹ, nhân đây thế gian có danh từ ‘mang thai.’63 “Bấy giờ, trước tiên tạo thành Chiêm-bà, kế đến tạo thành Già-thi, Ba-la-nại, và tiếp theo là thành Vương 59 Hán: đọa 墮; Pl.: patti, nghĩa đen: té, đọa lạc; chuyển thành nghĩa: tội lỗi. 60 Hán: phu chủ bất thiện 夫主不 善. Định nghĩa danh từ chồng (Hán: phu chủ). Pl.: pati (người chồng), coi như đồng âm với patti, do gốc động từ √pad: rơi, té, đọa lạc. 61 Nguồn gốc của danh từ vợ; bhariyā (vợ), do động từ bharati: mang cho. 62 Nguồn gốc của từ Pl.: gaha (nhà), do gūhati: che giấu. 63 Hán: xử thai 處 胎; Pl.: gabba.