Đối chiếu học thuật

979 TRƯỜNG A HÀM – KINH THẾ KÝ mật. Sau đó chúng sinh dùng tay nếm thử để biết vị ra sao. Vừa mới nếm, liền có cảm giác ngon, nên sinh ra mê đắm vị ấy. Như vậy, lần lượt nếm mãi không thôi nên sinh ra tham đắm, bèn lấy bàn tay mà vốc, dần thành thói ăn bốc. 11 Ăn bốc mãi như thế, những chúng sinh khác thấy vậy lại bắt chước ăn, và cách ăn này không bao giờ chấm dứt. Khi ấy, những chúng sinh này thân thể trở nên thô kệch, ánh sáng mất dần, không còn có thần túc, không thể bay đi. Bấy giờ, chưa có mặt trời mặt trăng. Ánh sáng của chúng sinh biến mất. Khi ấy, trời đất hồn tồn tối om, không khác như trước. Một thời gian lâu, rất lâu về sau, có một trận cuồng phong mạnh nổi lên thổi nước biển lớn, sâu tám vạn bốn nghìn do-tuần, khiến cho biển bị tách làm hai, mang cung điện mặt Trời đặt ở lưng núi Tu-di, an trí quỹ đạo mặt Trời, mọc ở phương Đông và lặn ở phương Tây, đi quanh khắp thiên hạ. “Nhật cung thứ hai mọc từ phương Đông, lặn phương Tây. Chúng sinh khi ấy nói: ‘Đấy là ngày hôm qua’ 12 hoặc nói: ‘Không phải ngày hôm qua.’13 “Nhật cung thứ ba đi quanh núi Tu-di, mọc ở phương Đông, lặn ở phương Tây. Chúng sinh khi ấy bảo rằng: ‘Nhất định là một ngày.’ Ngày, có nghĩa là nhân của ánh sáng đi trước, 14 do đó gọi là ngày. Mặt trời có hai 11 Đồn thực 摶食, giải thích ngữ nguyên của ý niệm thực phẩm vật chất. 12 Hán: tạc nhật 昨 日. 13 Từ nguyên của từ nội hàm hôm nay: a-dya (Pl.: ajja). 14 Định nghĩa từ Skt. divasa, ngày, Hán: nhật 日; theo ngữ nguyên, do động từ căn: dīv, chiếu sáng.