Đối chiếu học thuật

90 TUỆ SỸ ngồi ở gốc cây ba-lăng.35 Lúc ấy các thanh tín sĩ 36 tại đó nghe Phật cùng đại chúng từ xa đến nghỉ dưới cây ba-lăng, bèn cùng nhau ra khỏi thành. Từ xa họ trông thấy Thế Tôn ngồi [12b] dưới gốc cây ba-lăng, dung mạo đoan chính, các căn vắng lặng, hồn tồn tự chế ngự, như con rồng lớn, như nước lắng trong không chút bợn nhơ, đủ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm tột bực. Thấy rồi, ai nấy hoan hỷ, lần đến chỗ Phật, đầu mặt lễ chân Phật, rồi ngồi lại một bên. Đức Thế Tôn theo thứ lớp nói pháp, khai thị, giáo huấn, khiến cho lợi ích, khiến hoan hỷ. Các thanh tín sĩ sau khi nghe Phật nói pháp liền bạch Phật rằng: “Chúng con xin quy y Phật, quy y Pháp, quy y Thánh chúng. Ngưỡng mong đức Thế Tôn thương xót chấp nhận cho chúng con được làm ưu-bà-tắc. Từ nay về sau, nguyện không giết, không trộm, không tà dâm,37 không nói dối, không uống rượu. Chúng con sẽ giữ giới không bao giờ sai sót.38 Ngày mai chúng con xin cúng dường. Ngưỡng mong Thế Tôn cùng đại chúng giũ lòng hạ cố.” Đức Thế Tôn im lặng nhận lời. Các thanh tín sĩ thấy Phật đã im lặng nhận lời, liền đứng dậy đi quanh Phật 35 Ba–lăng-thọ 巴 陵 樹. Pl.: pāṭalī, cây loa kèn (PTS: the trumpet flower, Bignonia Suaveolens). 36 Thanh tín sĩ 清 信 士, hay Ưu-bà-tắc 優 婆 塞. T 5: thệ tâm lý gia 逝心理家. T 6: Phạm chí cư sỹ 諸梵志居士. Pl.: upāsaka. 37 Dâm 淫 (bộ thủy 水): tham sắc quá độ; phân biệt với dâm 婬 bộ nữ 女: dâm dục. Do đó, bất dâm 不淫 ở đây được hiểu không tà dâm, tức Pl.: kāmesu micchācāro, hành vi tà vạy trong các dục lạc. 38 Bất vong 不忘; TNM: bất vọng 不妄: không xằng bậy.