Đối chiếu học thuật

862 TUỆ SỸ vật-đầu; chúng sinh hai mươi tuổi ở địa ngục Câu- vật-đầu, bằng một tuổi ở địa ngục Phân-đà-lợi; chúng sinh hai mươi tuổi ở địa ngục Phân-đà-lợi, bằng một tuổi ở địa ngục Bát-đầu-ma; chúng sinh hai mươi tuổi ở địa ngục Bát-đầu-ma, thì gọi là một trung kiếp; hai mươi trung kiếp thì gọi là một đại kiếp. “Trong địa ngục Bát-đầu-ma lửa cháy hừng hực, dù tội nhân chỉ còn cách ngọn lửa khoảng trăm do-tuần cũng đã bị lửa thiêu nướng; nếu cách tội nhân sáu mươi do-tuần, thì hai tai bị điếc, không còn nghe gì cả; nếu cách năm mươi do-tuần, thì đôi mắt bị mù lòa, không còn thấy gì cả. Tỳ-kheo Cù-ba-lê44 dùng tâm độc ác, hủy báng Tôn giả Xá-lợi-phất và Mục-kiền- liên, nên sau khi mạng chung phải đọa vào địa ngục Bát-đầu-ma này.” Bấy giờ, vị Phạm Vương 45 liền nói bài kệ: Phàm con người ở đời, Búa rìu từ cửa miệng; Sở dĩ giết chết mình, Là do lời nói độc. Người đáng chê thì khen, Người đáng khen thì chê; Miệng làm theo nghiệp ác. Thân phải chịu tội ấy. 44 Cù-ba-lê 瞿波梨, Pl.: Kokālika (hoặc Kokāliya). T 99(1193), tr. 323b13: Cù-ca-lê Tỳ kheo 瞿迦梨比丘. Pāli, S. i. 149, A. v. 171. 45 Tài liệu Pl., Kokālika là đệ tử của Tudu. Tỳ-kheo Tudu chứng quả A- na-hàm rồi tái sinh lên thiên giới là vị Pacceka Brahamā (Phạm thiên độc hành). Chính Tudu khuyên Kokālika sám hối vì đã nói xấu hai vị Đại tôn giả. Nhưng Kokālika không chịu, dù phải đọa địa ngục.