Đối chiếu học thuật

765 TRƯỜNG A HÀM – KINH BỐ-TRA-BÀ-LÂU rồi ngồi xuống. Phạm-chí bạch Phật: “Trước đây Phật đến tại chỗ tôi. Khi Ngài đi chưa lâu, sau đó các Phạm-chí khác nói với tôi rằng: ‘Tại sao ông nghe theo những lời của Sa-môn Cù-đàm? Chấp nhận những lời của Cù-đàm rằng: ‘Ngã và thế gian là thường hằng,… (cho đến), Như Lai không phải tồn tại không phải không tồn tại sau khi chết, là những vấn đề không phù hợp nghĩa nên Ta không trả lời.’ Tại sao ngươi ấn khả những lời như vậy? Chúng ta không chấp nhận sở thuyết như vậy của Sa-môn Cù Đàm.’Tôi trả lời các Phạm-chí: ‘Sa-môn Cù-đàm nói rằng: ‘Ngã và thế gian là thường hằng,… (cho đến), Như Lai không phải tồn tại không phải không tồn tại sau khi chết, là những vấn đề không phù hợp nghĩa nên Ta không trả lời.’ Tôi cũng không ấn khả lời ấy. Nhưng Sa-môn Cù-đàm kia y trên pháp, trụ trên pháp, đúng pháp mà nói, đúng theo pháp mà xuất ly; làm sao chúng ta có thể chống lại lời nói có trí tuệ ấy? Pháp ngôn vi diệu như thế của Sa-môn Cù-đàm, không thể chống trái được.’” Phật nói với Phạm-chí: “Các Phạm-chí nói: ‘Ông tại sao nghe những điều Sa- môn Cù-đàm nói mà ấn khả?’ Lời ấy sai lầm. Vì sao vậy? Pháp mà Ta nói, có trường hợp được ghi nhận xác quyết, có trường hợp không được ghi nhận xác quyết.49 Thế nào gọi là không ghi nhận xác quyết? 49 Hán: hữu quyết định ký, bất quyết định ký 有決定記不決定記. D 9, ibid.: ekaṅsikā dhammā desitā (nhất hướng pháp thuyết), anekaṅsikā dhammā desitā (phi nhất hướng pháp thuyết), có những pháp được công bố một cách xác quyết (khẳng định), có