Đối chiếu học thuật

762 TUỆ SỸ khác: đây là thật, ngồi ra là dối. Không mạng, không thân: đây là thật, ngồi ra là dối. Như Lai tồn tại sau khi chết: đây là thật, ngồi ra là dối. Như Lai không tồn tại sau khi chết: đây là thật, ngồi ra là dối. Như Lai không phải tồn tại không phải không tồn tại sau khi chết: đây là thật, ngồi ra là dối.” Phật nói với Phạm-chí: “Thế gian là thường hằng,… (cho đến), Như Lai không phải tồn tại không phải không tồn tại sau khi chết: là những câu hỏi Ta không trả lời.”34 Phạm-chí bạch Phật: “Cù Đàm, vì sao không trả lời, Ngã và thế gian là thường hằng,…(cho đến), Như Lai không phải tồn tại không phải không tồn tại sau khi chết?” Phật nói: “Vì chúng không phù hợp ý nghĩa,35 không phù hợp pháp, không phải phạm hạnh, không phải vô dục, không phải vô vi, không phải tịch diệt, không phải chỉ tức, không phải chính giác, không phải Sa-môn, không phải Niết-bàn. Vì vậy Ta không trả lời.” Phạm-chí lại hỏi: “Thế nào là phù hợp nghĩa, phù hợp pháp? Thế nào là phạm hạnh sơ bản?36 Thế nào là vô vi?37 Thế nào là 34 Sở bất ký 所不記. Pl.: avyākataṃ. 35 Hán: bất dữ nghĩa hợp 不與義合. Pl., định cú: na h’ ethaṃ atthasaṃhitaṃ: không phù hợp với mục đích (giải thốt). Đối chiếu từ ngữ, xem các chú thích tiếp dưới. 36 Phạm hạnh sơ 梵 行 初, Pl.: ādibrahmacariyaka, căn bản phạm hạnh, thuộc về những nguyên tắc căn bản hay nền tảng của đời