Đối chiếu học thuật

760 TUỆ SỸ người diệt.”29 Phạm-chí nói: “Tôi không nói con người là ngã. Tôi tự nói, Sắc giới thiên là ngã.”30 Phật nói: “Này Phạm-chí, hãy gác qua Sắc giới thiên là tự ngã đó. Nhưng, tưởng của con người sinh, tưởng của con người diệt.” Phạm-chí nói: “Tôi không nói con người là ngã. Tôi tự nói không vô biên xứ, thức vô biên xứ, vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ, Vô sắc thiên, là ngã.” Phật nói: “Hãy gác qua không vô biên xứ, thức vô biên xứ, vô sở hữu xứ, 31 phi tưởng phi phi tưởng xứ, vô sắc thiên, là ngã. Nhưng, tưởng của con người sinh, tưởng của con người diệt.” Phạm-chí bạch Phật: “Thế nào, thưa Cù-đàm, tôi có thể biết được tưởng của con người sinh, tưởng của con người diệt không?”32 Phật nói: 29 Câu trả lời như trên, xem cht. 27. 30 Xem cht. 28.. 31 Vô sở hữu xứ 無 所 有 處, trong bản dịch Hán; cũng trong bản Hán này, những nơi khác và ngay trong câu trên, dịch là bất dụng xứ 不 用 處; xem đoạn trên, cht. 21. 32 D 9 (i. 187): saññā purisassa attā’ ti vā, aññā saññā añño attā’ ti vā: tưởng của người là tự ngã, hay tưởng và tự ngã khác nhau?