Đối chiếu học thuật

753 TRƯỜNG A HÀM – KINH BỐ-TRA-BÀ-LÂU “Tôi nhân đó có suy nghĩ, nghĩ rằng Sa-môn Cù-đàm tất biết rõ ý nghĩa này, tất có thể biết rõ tưởng tri diệt định.”7 2. Tưởng thứ đệ diệt a. Nhân duyên tưởng diệt Bấy giờ Thế Tôn nói với Phạm-chí rằng: “Các luận thuyết ấy đều có chỗ sai lầm. Tức là nói không do nhân, không do duyên mà có tưởng sinh; không do nhân, không do duyên mà có tưởng diệt; tưởng có đến, đi; đến thì tưởng sinh, đi thì tưởng diệt. Hoặc nói nhân bởi mạng mà tưởng sinh, nhân bởi mạng mà tưởng diệt; tưởng có đến, đi; đến thì tưởng sinh, đi thì tưởng diệt. Hoặc nói, không hề có chuyện đó, mà là có một vị đại quỷ thần mang tưởng đến và mang tưởng đi; khi vị ấy mang đến thì tưởng sinh; khi mang đi thì tưởng diệt. Những lời như vậy thảy đều sai lầm. Vì sao? Này Phạm-chí, có nhân, có duyên để tưởng sinh. Có nhân, có duyên để tưởng diệt. b. Tưởng tứ thiền “Nếu Như Lai xuất hiện ở đời; là bậc Chí chân, Đẳng Chính Giác, mười hiệu đầy đủ. Có người ở trong Phật pháp mà xuất gia tu đạo,… (cho đến), diệt năm triền cái che lấp tâm, trừ khử dục, ác bất thiện pháp, có upakaḍḍhanti saññī (...), có những thiên thần có đại thần thông, có đại uy lực đưa vào và đưa ra tưởng của con người. Khi đưa vào thì có tưởng (...). 7 Hán: tưởng tri diệt định 想知滅定; Cf. D 9 ibid.: bhagavā pakataññū abhisaññānirodhassa: Thế Tôn là người thấu rõ sự diệt tận của tăng thượng tưởng. Có thể có sự nhầm lẫn trong bản Hán.