Đối chiếu học thuật

 TRƯỜNG A HÀM – KINH ĐẠI BẢN người trong nước đến xin Thái tử cho làm đệ tử xuất gia tu đạo.” Phật nói bài tụng: Lựa chọn pháp thâm diệu, Nghe xong, liền xuất gia, Thốt khỏi ngục ân ái, Không còn các trói buộc. “Thái tử bèn thâu nhận, cho cùng đi theo, giáo hóa khắp nơi, từ thôn này sang thôn khác, từ nước nọ đến nước kia. Ngài đến chỗ nào cũng được cung kính, [7b] cúng dường tứ sự. Bồ-tát nghĩ rằng: ‘Ta cùng đại chúng thường đi qua các nước, chỗ nhân gian ồn ào; sự này không thích hợp với ta lắm. Lúc nào ta mới xa được đám đông này ở chỗ nhàn tịnh mà suy tầm đạo lý?’ 19. “Sau đó, Ngài được như chí nguyện, đi đến chỗ nhàn tịnh, chuyên tinh tu đạo. Ngài lại suy nghĩ: ‘Chúng sinh thật đáng thương, thường ở trong tăm tối, mang lấy cái thân nguy khốn, mong manh, nào sinh, nào già, nào bệnh, nào chết, đủ mọi thứ khổ não. Chúng chết đây sinh kia, chết kia sinh đây, cứ duyên theo cái khổ uẩn này mà trôi nổi, không bao giờ cùng. Ta lúc nào mới có thể thấu triệt khổ uẩn, diệt hết sinh, già, chết?’ “Ngài lại suy nghĩ rằng: ‘Già-chết từ đâu, duyên cái gì mà có?’ 101 Ngài liền dùng trí tuệ quán sát nguyên do, 101 Nguyên Hán: sinh tử 生死, nên đọc là lão tử 老死, già và chết. Cf. Pāli, D. ii 30: kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇan’ti?