Đối chiếu học thuật

509 TRƯỜNG A HÀM – KINH THANH TỊNH ‘Chư hiền, chớ nói như vậy, rằng Sa-môn Thích tử có pháp bất trụ. Vì sao vậy? Pháp của Sa-môn Thích tử là thường trụ, không bị dao động. Cũng như ngưỡng cửa29 thường trụ không động. Pháp của Sa-môn Thích tử cũng vậy, thường trụ không di động.’30 IV. CÁC KIẾN CHẤP 1. Ký thuyết “Hoặc có Phạm-chí ngoại đạo nói như vậy: ‘Sa-môn Cù-đàm biết suốt việc trong đời quá khứ, nhưng không biết việc trong đời vị lai.’ Tỳ-kheo kia, cùng Phạm-chí dị học ấy bằng trí này mà quán sát trí kia, 31 cho nên lời nói hư dối. Như Lai đối với việc quá khứ kia, không gì không thấy biết, rõ như ở trước mắt. Đối với đời vị lai, Như Lai có trí phát sinh từ [75c] đạo.32 Việc trong đời quá khứ vốn hư dối không thật, không đáng vui thích, không lợi ích gì, Như Lai không ghi nhận. Hoặc việc quá khứ có thật, nhưng không đáng ưa thích, không ích lợi gì, Phật cũng không ghi nhận. Nếu việc quá khứ có thật, đáng ưa, nhưng không lợi ích, Phật cũng không ghi nhận. Nếu việc quá khứ có thật, đáng ưa, có lợi ích, Như Lai biết suốt, sau đó mới 29 Hán: môn khổn 門閫. D 29: indakhīla, cột Inda, cột nêu ở cổng chợ. 30 Trong bản Pāli, D 29, chín pháp không hành của A-la-hán, đoạn trước trong bản Hán, được nêu để giải đáp nghi vấn này. 31 Hán: trí dị, trí quán diệc dị 智異觀亦異. Pl.: aññavihitakena ñāṇadassanena aññavihitakam ñāṇadassanam paññapetabbaṃ, (cho rằng) có thể nhận biết tri kiến bị vô tri che lấp này bằng tri kiến bị vô tri che lấp khác. 32 Hán: sinh ư đạo trí 生於道智. Pl.: bodhijaṃ ñāṇaṃ, trí phát sinh từ bồ đề hay giác ngộ.