Bản chủ
Trang 471
Nội dung theo trang hỗ trợ định vị trong PDF chuẩn. Các thẻ đối chiếu, nếu có, chỉ là lớp citation đã duyệt và không thay thế bản chủ.
470
TUỆ SỸ
bời và biếng nhác, 47 khi thân hoại mạng chung, tái
sinh vào thế gian này; rồi dần trưởng thành, cạo bỏ
râu [69c] tóc, bận ba pháp y, xuất gia tu đạo, cho đến
khi nhập tâm định tam-muội;48 do năng lực tam-muội,
nhận thức được đời sống trước, bèn nói như vầy:
‘Các chúng sinh kia do không chơi bời biếng nhác
nên thường hằng ở chỗ ấy, tồn tại lâu dài, không biến
chuyển. Chúng ta do thường xuyên chơi bời dẫn đến
pháp vô thường, biến dịch này.’ Như vậy, Phạm-chí,
Sa-môn, Bà-la-môn kia do duyên ấy nói rằng hý tiếu
là khởi thủy của chúng sinh. Những điều ấy Phật biết
tất cả, lại còn biết hơn thế nữa. Biết nhưng không đắm
trước, do không đắm trước mà như thật biết khổ, sự
tập khởi, sự diệt trừ, vị ngọt, tai hoạn, sự xuất yếu;
bằng chính quán mà giải thốt vô dư. Ấy gọi là Như
Lai .”
3. Ý phẫn thiên
Phật nói với Phạm-chí:
“Hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn nói rằng: ‘Thất ý49 là
khởi thủy của chúng sinh.’ Ta nói với họ: ‘Có thật các
47 Sớ giải Vibhaṅga (tr. 519) nói: một loại Chư Thiên trong trời Tứ
thiên vương được gọi là Khiḍḍāpadosikā (Đam hý thiên). Cf.
Câu-xá 5 (26c15): Hý vong niệm thiên 戲忘念天, một hạng Chư
Thiên ở Dục giới.
48 Đoạn trên, Hán dịch là định ý tam muội.
49 Hán: thất ý 失意; Pl.: manopadosika, loạn ý. Sớ giải kinh
Brahmajāla: manena padussanti vinassantī’ti manopadosikā, ete
cātumahārājikā, do bởi ý (issāpakatattā, bản chất đố kỵ) mà
chúng bị hư hỏng, bị tiêu vong; chúng là chư Thiên trong Tứ
thiên vương thiên. Cf. Câu-xá 5 (tr.26c15): Ý phẫn nhuế thiên 意
憤恚天, một hạng chư Thiên ở Dục giới.