Đối chiếu học thuật

441 TRƯỜNG A HÀM – KINH THÍCH ĐỀ-HỒN NHÂN VẤN b. Xả tâm Lại hỏi: “Trong chừng mực nào thì gọi là xả tâm của Hiền Thánh?” Phật nói với Đế Thích: “Xả tâm có ba: một là hỷ thân, hai là ưu thân, ba là xả thân.37 Đế Thích; hỷ thân nào mà hại mình, hại người, hại cả hai; sau khi xả bỏ hỷ ấy, như điều được hoan hỷ, không hại mình, không hại người, không hại cả hai; Tỳ-kheo biết đúng thời, chuyên niệm không tán loạn, liền được gọi là thọ giới cụ túc. 38 Đế Thích, ưu thân nào mà hại mình, hại người, hại cả hai; sau khi xả bỏ ưu ấy, như điều ưu, không hại mình, không hại người, không hại cả hai, Tỳ-kheo biết đúng thời, chuyên niệm không tán loạn, liền được gọi là thọ giới cụ túc. Lại nữa, Đế Thích, xả thân nào mà hại mình, hại người, hại cả hai; sau khi xả bỏ [65a] xả thân ấy, như điều được xả, không hại mình, không hại người, không hại cả hai, Tỳ-kheo biết đúng thời, chuyên niệm 37 D 21. Trả lời câu hỏi: kathaṃ paṭipanno pana bhikkhu papañcasañ ñāsaṅkhānirodhasāruppa- gāminiṃ paṭipadaṃ paṭipanno hotī”ti? Tỳ-kheo hành trì như thế ào để thích đáng dẫn đến diệt tận hý luận vọng tưởng? Phật nói về ba thọ hỷ (somanassa), ưu (domanassa) và xả (upekkhā), đáng thân cận và không đáng thân cận. 38 Theo bản Hán, đoạn này, với ba thọ, Phật dạy về sự thành tựu biệt giải thốt luật nghi của Tỳ-kheo. Nhưng theo sớ giải Pāli, đoạn này Phật dạy tu tập với ba thọ làm đối tượng. Do đó, đoạn kết về mỗi thọ, Phật nói, ở đây có tầm có tứ (yaṃ ce savitakkaṃ savicāraṃ) tức chứng sơ thiên, và không tầm không tứ (yaṃ ce avitakkaṃ avicāraṃ) tức chứng nhị thiên.