Đối chiếu học thuật

296 TUỆ SỸ 8. Ví dụ về tiếng tù và Ca-diếp nói: “Người trí nhờ ví dụ mà được rõ. Ta sẽ dẫn ví dụ cho ông rõ. “Xưa có một quốc độ không ai từng nghe tiếng tù và. Hôm nọ có người thổi tù và giỏi, đến nước đó, đi vào trong một thôn nọ, cầm tù và thổi ba tiếng rồi bỏ xuống đất. Khi ấy, trai gái trong thôn nghe tiếng lạ kinh động, rủ nhau đến hỏi: ‘Thứ tiếng gì mà trong trẻo, hòa dịu như thế?’ Người chủ chỉ vào tù và mà nói ‘Tiếng của cái đó.’ Người trong thôn liền lấy tay vỗ vào tù và, bảo: ‘Ngươi hãy kêu lên! Ngươi hay kêu lên!’ Nhưng tù và im bặt không kêu. Người chủ lại cầm tù và lên thổi thêm ba tiếng rồi bỏ xuống đất. Người trong thôn nói: ‘Cái thứ tiếng hay ho ta nghe khi nãy chẳng phải do sức tù và làm, mà cần có tay, có miệng, có hơi thổi, nó mới kêu.’ Con người cũng thế. Phải có thọ mạng, có thần thức và hơi thở ra vào 11 mới co duỗi, liếc nhìn, nói năng được. Không thọ, không thức, không hơi thở ra vào 12 thời không thể co duỗi, liếc nhìn, nói năng được.” III. BẢO THỦ TÀ KIẾN Ca-diếp lại khuyên: “Ông nên từ bỏ cái ác tà kiến đó. Chớ nên vì nó mà 11 D 23: có thọ, có hơi ấm, có thức (āusahagato usmāsahagato, viññāṇasahagato) 12 D 23: Khi tuổi thọ (āyu), hơi ấm (usmā) và thức (viññāṇâ) rời khỏi thân. Cf. T 99(265), Câu-xá 4 (T 1559, tr. 184c).