Đối chiếu học thuật

196 TUỆ SỸ Song thọ, tự nghĩ: “Ta nên đến đó cầu lấy phần xá-lợi về dựng tháp cúng dường tại trong nước.” Các người Mạt-la nước Ba-bà liền hạ lệnh đem bốn thứ binh là tượng binh, mã binh, xa binh, bộ binh, đi đến thành Câu-thi và cử sứ giả nói: “Chúng tôi nghe đức Phật đã diệt độ tại đây. Phật cũng là Thầy chúng tôi. Vì lòng kính mộ Ngài, chúng tôi đến xin phần xá-lợi về nước dựng tháp cúng dường.” Vua Câu-thi đáp: “Thật vậy, đúng như ngài nói. Nhưng vì đức Thế Tôn đã giáng lâm và diệt độ tại đây. Nhân dân trong nước tôi tự lo cúng dường. Phiền các ngài từ xa đến cầu xá- lợi. Nhưng điều đó hẳn là không được!” Đồng thời dân Bạt-li nước Giá-la-phả, dân Câu-lị nước La-ma-già, dân chúng dòng Bà-la-môn nước Tì- lưu-đề, dân chúng dòng họ Thích nước Ca-duy-la-vệ, dân chúng dòng Lệ-xa nước Tì-xá-li, và vua A-xà-thế nước Ma-kiệt, nghe đức Như Lai diệt độ tại cây Song thọ ở thành Câu-thi, đều tự nghĩ: “Ta nay nên đến đó chia phần xá-lợi.” 203 203 Các nước đến yêu sách chia xá-lợi: người Bạt-li 跋離 nước Giá- la-phả 遮羅頗; người Câu-lị 拘利 nước La-ma-già 羅摩伽; chúng Bà-la-môn nước Tì-lưu-đề 毘留提; dòng họ Thích nước Ca-duy-la- vệ 迦維羅衛; người Li-xa 離車 nước Tì-xá-li 毘舍離; và A-xà-thế, vua nước Ma-kiệt 摩竭王阿闍世. T 5: 8 nước Biên Cảnh 邊境八 國, nhưng không liệt kê danh sách. T 6: người Hoa Thị 華氏 nước Ba-tuần 波旬; người Câu-lân 拘鄰 nước Khả Lạc 可樂; người Mãn- li 滿離 nước Hành 衡國; các Phạm chí nước Thần Châu 神州; người Li-kiền 離揵 nước Duy-da 維耶; cuối cùng, A-xà-thế vua nước Ma-kiệt. Danh sách Pāli, D16 (ii 165): rājā Māgadho Ajātasattu,