Đối chiếu học thuật

114 TUỆ SỸ theo ý muốn, Như Lai có thể sống hơn một kiếp, để trừ minh ám cho đời, đem lại nhiều lợi ích, trời và người đều được an ổn.” Lúc bấy giờ A-nan im lặng không trả lời. Phật nói như vậy ba lần, A-nan cũng im lặng không trả lời. Khi ấy A-nan bị ma ám, mê muội không tỏ rõ. Phật đã ba lần hiện tướng, nhưng A-nan không biết mà thỉnh cầu. Phật bảo A-nan: “Hãy biết thời.” A-nan vâng ý chỉ của Phật, đứng dậy lễ Phật rồi lui. A-nan đi cách Phật không xa, ngồi dưới một gốc cây, tĩnh ý tư duy. Trong khoảng thời gian không lâu, Ma Ba-tuần92 đến bạch Phật: “Ý Phật chưa muốn vào Niết-bàn sớm.93 Nay chính [15c] là lúc, Phật nên nhanh chóng diệt độ.” Phật bảo ma Ba-tuần: “Hãy thôi! Hãy thôi! Ta tự biết thời. Như Lai nay chưa nhập Niết-bàn, vì còn đợi chúng Tỳ-kheo của Ta hội đủ, lại có thể tự điều phục, dũng mãnh, không khiếp sợ, đã đến chỗ an ổn, đã đạt được mục đích của mình, là hướng đạo của lồi người, rao giảng kinh giáo, hiển bày cú nghĩa, nếu có dị luận thì có thể hàng phục bằng Chính pháp, lại có thể bằng thần biến mà tự mình tác chứng.94 Các đệ tử như thế chưa hội đủ. Lại còn có các Tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, tất cả cũng như thế, đều chưa tụ hội đủ. Nay cần phải quảng bố phạm hạnh, diễn rộng giác chi, khiến cho Chư Thiên và lồi 92 Ma Ba-tuần 魔波旬. T 5: Tệ Ma 弊魔. Pl.: Māra pāpimant, Ác ma. 93 Nguyên văn: Phật ý vô dục khả bát-niết-bàn 佛意無欲可般涅 槃. TNM không có từ Phật. T 6: “Ý Phật muốn chưa thể nhập Niết-bàn. Chừng nào giáo hóa đã xong, mới diệt độ.”