Đối chiếu học thuật

111 TRƯỜNG A HÀM – KINH DU HÀNH Ta hãy tinh cần tự lực lưu lại thọ mạng.” Rồi Thế Tôn ra khỏi tịnh thất, đến ngồi chỗ mát mẻ. A-nan trông thấy liền vội đến, bạch Phật rằng: “Nay con xem gương mặt Thế Tôn, bịnh hình như có bớt.” A-nan lại nói: “Thế Tôn bịnh, tâm con sợ hãi, lo buồn thắt chặt, ho- ang mang không biết phương hướng. Nhưng hơi thở chưa dứt, còn chút tỉnh táo, con thầm nghĩ rằng: Thế Tôn chưa diệt độ ngay, con mắt của đời chưa tắt, Đại pháp chưa suy tổn, sao nay Ngài không có điều gì dạy bảo các đệ tử?”84 Phật bảo A-nan: “Chúng Tăng còn có điều gì cần ở Ta nữa? Nếu có ai tự nói: ‘Ta duy trì chúng Tăng, ta nhiếp hộ chúng Tăng’, thì người ấy nên có giáo mệnh cho chúng Tăng. Như Lai không nói: ‘Ta duy trì chúng Tăng. Ta nhiếp hộ chúng Tăng.’ 85 Vậy tại sao Ta lại phải có giáo mệnh cho chúng Tăng? [15b] Này A-nan, những pháp Ta đã giảng thuyết, trong cũng như ngồi đều đã hồn tất.86 Ta không bao giờ tự xưng sở kiến 84 D16 (ii. 100): na tāva bhagavā parinibbāyissati, na yāva bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ārabbha kiñcideva udāharatī ti, “chừng nào Thế Tôn chưa có di giáo cho chúng Tỳ kheo, khi ấy Thế Tôn chưa nhập diệt.” 85 D. 16 (ii tr. 100): tathāgatassa kho, ananda, na evaṃ hoti: ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī ti vā mam uddesiko bhikkhusaṅgho” ti vā: Như Lai không nghĩ rằng: “Ta lãnh đạo chúng tỳ kheo, hay chúng Tỳ-kheo được Ta chỉ giáo.” 86 Hán: nội ngoại dĩ ngật 內外已訖. D. 16, ibid.: anantaram abāhiram karitvā: không phân biệt trong và ngồi, tức nội truyền hay ngoại truyền, bí mật giáo hay hiển thị giáo.