Đối chiếu học thuật

218. KINH A-NA-LUẬT-ĐÀ (I) [803a1] Tôi nghe như vầy: Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ các Tỳ-kheo vào lúc xế trưa từ tĩnh tọa dậy, đi đến chỗ Tôn giả A-na-luật-đà1, cúi đầu đảnh lễ sát chân, rồi ngồi sang một bên, bạch rằng: “Chúng tôi có điều muốn hỏi, mong Ngài nghe cho mới dám trình bày.” Tôn giả A-na-luật-đà nói: “Chư Hiền, muốn hỏi xin cứ hỏi. Tôi nghe xong sẽ suy nghĩ.” Khi ấy các Tỳ-kheo bèn bạch rằng: “Làm thế nào một Tỳ-kheo chết an lành, mạng chung an lành?” Tôn giả A-na-luật-đà đáp: “Chư Hiền, Tỳ-kheo ly dục, ly ác bất thiện pháp, cho đến chứng đắc Tứ thiền; Tỳ-kheo ấy chết an lành, mạng chung an lành.” Các Tỳ-kheo lại hỏi: “Tỳ-kheo cùng cực như vậy là chết an lành, mạng chung an lành chăng?” Tôn giả A-na-luật-đà đáp: “Chư Hiền, Tỳ-kheo không phải chỉ cùng cực như vậy là chết an lành mạng chung an lành. Lại nữa, này chư Hiền, Tỳ-kheo chứng đắc như ý túc về thiên nhĩ, tha tâm trí, túc mạng trí, sanh tử trí, lậu tận trí, lậu tận, chứng đắc vô lậu, tâm giải thốt, tuệ giải thốt, ngay trong đời này mà tự tri, tự giác, tự tác chứng, thành tựu an trụ, biết như thật rằng ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa.’ Đó là Tỳ-kheo chết an lành, mạng chung an lành.” Các Tỳ-kheo lại hỏi: “Tỳ-kheo cùng cực như vậy là chết an lành, mạng chung an lành chăng?” Tôn giả A-na-luật-đà đáp: 1 Xem kinh 184, 185 trên, và nhiều kinh khác.