Đối chiếu học thuật

KINH NHẤT THIẾT TRÍ886 bất tín trường hợp đó hồn tồn không thể có. Những gì được đoạn bởi ít bệnh, mà chúng cũng được đoạn bởi nhiều bệnh, trường hợp đó hồn tồn không thể có. Những gì được đoạn bởi sự không siểm nịnh, không lừa dối12, mà chúng cũng được đoạn bởi siểm nịnh, lừa dối, trường hợp này không thể có. Nếu được đoạn bởi tinh cần mà cũng được đoạn bởi giải đãi; trường hợp này không thể có. Nếu đoạn bởi trí tuệ, mà cũng được đoạn trừ bởi ác tuệ, trường hợp này không thể có. “Cũng như bốn sự chế ngự13 là chế ngự voi, chế ngự ngựa, chế ngự bò và chế ngự người. Trong đó có hai trường hợp cần chế ngự14 mà không thể chế ngự và [794b] hai trường hợp cần chế ngự mà có thể chế ngự. Đại vương, ý ông thế nào? Hai trường hợp cần chế ngự mà không thể chế ngự, con vật không thể chế ngự ấy mà lại đi đến chỗ được điều phục, đi đến được chỗ chế ngự15, thọ nhận công việc của sự điều ngự16, thì việc này có thể vậy. “Cũng vậy, này Đại vương, Đại vương nghĩ sao? Nếu những gì được đoạn bởi tín17 mà cũng được đoạn bởi bất tín chăng? Việc này không thể có. Nếu được đoạn bởi ít bệnh18 mà cũng được đoạn bởi nhiều bệnh chăng? Việc này không thể có. Nếu được đoạn bởi sự không siểm nịnh không dối trá mà cũng được đoạn bởi siểm nịnh, dối trá chăng? Việc này không thể có. Nếu được đoạn bởi tinh cần mà cũng đoạn bởi giải đãi chăng? Việc này không thể có. Nếu do trí tuệ mà đoạn cũng do ác tuệ mà đoạn chăng? Việc này không thể có. 12 Cuống, siểm. Pāli: saṭha, māyāvin, giảo hoạt và lừa dối. 13 Hán: tứ ngự 四御. Bốn điều ngự, hay bốn trường hợp huấn luyện, xem kinh 198 trên. Một ít chi tiết trong kinh trước và kinh này không thống nhất trong bản Hán. 14 Nguyên bản Hán dư một từ bất. Đây theo nội dung đoạn tiếp mà lược bỏ. 15 Điều địa, ngự địa 調地御地. Pāli: dantabhūmi, địa vị (của con vật) đã được huấn luyện. 16 Thọ ngự sự 受御事. Pāli: dantākaraṇaṃ gaccheyyuṃ, có thể làm công việc (của con vật) đã được huấn luyện. 17 Đoạn bởi tín: nên hiểu là được cần hành với tín tâm. 18 Rõ ràng đây nên hiểu là cần hành đúng hơn là đoạn.