Đối chiếu học thuật

KINH SI TUỆ ÑÒA 738 “Tỳ-kheo, thế nào là súc sanh khổ? Hoặc có chúng sanh sanh trong lồi súc sanh, tức sống trong thân, lớn lên trong thân và chết trong thân. Nó là lồi gì? Là lồi vi trùng ghẻ chóc. Người ngu si ấy vì lúc xưa tham đắm thực vị, nó hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành. Nó sau khi hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành rồi, do nhân duyên đó, khi thân hoại mạng chung sanh vào lồi súc sanh, tức nó sống trong thân, lớn lên trong thân, và rồi chết trong thân. Như vậy gọi là khổ súc sanh. “Tỳ-kheo, thế nào là súc sanh khổ? Hoặc có chúng sanh sanh trong lồi súc sanh, sanh ra trong nước, lớn lên trong nước và chết đi trong nước. Nó là lồi gì? Đó là lồi cá kình, rùa, cá sấu, bà-lưu-ly, đề-tỉ, [761b] đề- tỉ-già-la.6 Người ngu si ấy vì lúc xưa tham đắm thực vị, nó hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành. Nó sau khi hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành rồi, do nhân duyên đó, khi thân hoại mạng chung, sanh trong lồi súc sanh tức sống trong nước lớn lên trong nước và rồi chết đi trong nước. Như vậy gọi là súc sanh khổ. “Này các Tỳ-kheo, thế nào là súc sanh khổ? Hoặc có chúng sanh sanh trong súc sanh, lồi có răng để cắn, sống ăn cỏ, cây lá. Chúng là lồi gì? Đó là voi, lạc đà, bò, nai, lừa, trâu và chó. Người ngu si ấy vì lúc xưa tham đắm thực vị, nó hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành. Đó sau khi đã hành động với thân ác hành, khẩu và ý ác hành do nhân duyên đó, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào lồi súc sanh lồi có răng để cắn, sống ăn cỏ cây lá. Như vậy gọi là súc sanh khổ. “Này các Tỳ-kheo, thế nào là súc sanh khổ? Hoặc có chúng sanh sanh vào trong súc sanh, là lồi súc sanh khi nghe mùi đại tiểu tiện của người ta, liền chạy đến chỗ đó, ăn loại đồ ăn đó. Cũng như trai, gái nghe được mùi ẩm thực liền chạy đến và nói rằng: ‘Đây là đồ ăn, đây là đồ ăn.’ Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, hoặc có chúng sanh sanh trong súc sanh, tức là lồi súc sanh khi nghe mùi người ta đại tiểu tiện ra, liền chạy đến nơi đó, ăn loại đồ ăn đó. Chúng là những loại gì? Đó là gà, heo, chó, chó sói, 6 Câc loại cá, phiên âm: bà-lưu-ni 婆留尼 (Skt. vāruṇī, hay vāruṇa, tên một loại rắn nước, thuồng luồng?), đề-tỉ 提鼻 (Pl.: timi, một loại cá lớn), đề-tỉ-già-la 提鼻伽羅.(timiṅgala, một loại cá lớn có thê nuốt cả một chiếc thuyền); xem kinh 35 (A-tu-la). M 129 chỉ kể: pāṇā udakasmiṃ… macchā kacchapā susumārā, các sanh vật trong nước: cá, rùa, cá sấu.