Đối chiếu học thuật

KINH BẠT-ÑÀ-HÒA-LÔÏI679 chứng, nhưng là kiến đáo11; hoặc giả sử không phải là kiến đáo nhưng là tín giải thốt12; hoặc giả sử không phải là tín giải thốt nhưng là tùy pháp hành13; hoặc giả sử không phải là tùy pháp hành, nhưng là tùy ý hành14, mà ta nói với vị Tỳ-kheo ấy rằng, ‘Ngươi hãy xuống vũng bùn!’Này Bạt- đà-hòa-lợi, ý ngươi nghĩ sao? Ta dạy Tỳ-kheo ấy như vậy, Tỳ-kheo ấy há có thể đứng im hay tránh đi nơi khác chăng?” Tôn giả Bạt-đà-hòa-lợi đáp rằng: “Bạch Thế Tôn, không.” Đức Thế Tôn nói rằng: “Này Bạt-đà-hòa-lợi, ý ngươi nghĩ sao? Lúc bấy giờ ngươi đã chứng đắc tùy tín hành, tùy pháp hành, kiến đáo, thân chứng, tuệ giải thốt hay câu giải thốt chăng?” Tôn giả Bạt-đà-hòa-lợi đáp: “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” Đức Thế Tôn nói: “Này Bạt-đà-hòa-lợi, lúc bấy giờ ngươi không phải như ngôi nhà trống chăng?” Lúc ấy Tôn giả Bạt-đà-hòa-lợi bị Thế Tôn khiển trách ngay mặt, trong lòng rầu rĩ, cúi đầu im lặng, không còn lời để biện bạch, suy nghĩ mông lung. Đức Thế Tôn sau khi khiển trách Tôn giả Bạt-đà-hòa-lợi ngay mặt rồi, lại muốn làm cho Tôn giả được hoan hỷ bèn nói rằng: “Này Bạt-đà-hòa-lợi, ngươi lúc bấy giờ đối với Ta mà không có pháp tĩnh dẫn đến tín, không có pháp tĩnh dẫn đến thân ái, không có pháp tĩnh dẫn đến tịch tịnh15. Vì sao vậy? Trong lúc ta thiết lập giới nhất tọa thực 11 Kiến đáo 見 到. Pāli: diṭṭhipatta, xem kinh 195 ở sau. 12 Tín giải thốt 信 解 脫. Pāli: saddhāvimutta, xem kinh 195 ở sau. 13 Pháp hành 法 行, hay tùy pháp hành. Pāli: dhammānusārin. 14 Tín hành 信 行, hay tùy tín hành. Pāli: saddhāssussārin. 15 Vô tín pháp tĩnh 無信法靜 (hoặc  靖) vô ái pháp tĩnh 無愛法靖, vô tĩnh pháp tĩnh 無靖(hoặc諍) 法 靖. Chưa rõ ý nghĩa. Cf. kinh 213; M 79 (ii.120): dammanvayo: pháp tù hành, pháp tương tợ; suy luận loại tợ từ pháp được nhận thức bằng hiện lượng trí (Sớ giải: paccakkhañāṇasaṅkhātassa dhammassa anunayo