Đối chiếu học thuật

kinh CÙ-MAËÏC MỤC-KIỀN-LIÊN 244 “Mục-kiền-liên, ông cứ hỏi đi. Tôi nghe xong sẽ suy nghĩ .” Bèn hỏi rằng: “Bạch A-nan, có Tỳ-kheo nào sánh ngang với Sa-môn Cù-đàm chăng?” Trong khi Tôn giả A-nan và Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên đang thảo luận vấn đề này thì Vũ Thế, đại thần nước Ma-kiệt-đà, đang đi ủy lạo những người làm ruộng6, đến chỗ của Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên, người làm ruộng. Đại thần Vũ Thế từ xa trông thấy Tôn giả A-nan ở trong chỗ Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên, người làm ruộng, bèn đi đến chỗ Tôn giả A-nan. Sau khi chào hỏi xong, ngồi xuống một bên, hỏi rằng: “Bạch A-nan, vừa rồi ngài cùng với Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên thảo luận vấn đề gì vậy? Vì việc gì mà cùng hội họp ở đây?” Tôn giả A-nan đáp: “Vũ Thế, Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên hỏi tôi rằng ‘A-nan, có Tỳ- kheo nào sánh ngang với Sa-môn Cù-đàm chăng?’ ” Đại thần Vũ Thế, nước Ma-kiệt-đà lại hỏi: “A-nan, ngài trả lời ông ấy như thế nào?” Tôn giả A-nan đáp: “Này Vũ Thế, hồn tồn không một Tỳ-kheo nào sánh ngang với Thế Tôn được.” Đại thần Vũ Thế, nước Ma-kiệt-đà lại hỏi: “Vâng, A-nan, không một Tỳ-kheo nào sánh ngang với Thế Tôn được. Nhưng có Tỳ-kheo nào được Sa-môn Cù-đàm trong lúc tại thế lập nên và nói rằng ‘Tỳ-kheo này sau khi Ta Niết-bàn sẽ là nơi nương tựa của các Tỳ-kheo’, và vị ấy nay là nơi nương tựa của các người?” Tôn giả A-nan đáp: “Này Vũ Thế, hồn tồn không một Tỳ-kheo nào được Thế Tôn, Bậc Tri Kiến7, được Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác trong lúc tại 6 Hán: ủy lạo điền tác nhân 慰勞田作人. Pāli: kammante anusaññāyamāno, đang đi thị sát chỗ đang làm việc (công trường). 7 Hán: vị Thế Tôn sở tri kiến 為世尊所知見; có lẽ dư chữ sở, vì những nơi khác