Đối chiếu học thuật

145. KINH CÙ-MẶC MỤC-KIỀN-LIÊN Tôi nghe như vầy: Một thời, sau khi Đức Phật Bát-niết-bàn chưa bao lâu, Tôn giả A-nan trú tại thành Vương xá. Lúc bấy giờ Vũ Thế1, đại thần nước Ma-kiệt-đà, đang chỉnh trị thành Vương xá để phòng ngừa dân Bạt-kỳ2. Rồi đại thần Vũ Thế sai Cù-mặc Mục-kiền-liên, một người làm ruộng3, đi đến Trúc lâm, vườn Ca-lan-đà. 4 Bấy giờ Tôn giả A-nan vào lúc sáng sớm khốc y ôm bát vào thành Vương xá để khất thực, rồi Tôn giả A-nan nghĩ rằng: “Hãy gác việc khất thực trong thành Vương xá lại đã. Ta hãy đến chỗ người làm ruộng Cù- mặc Mục-kiền-liên.” Rồi Tôn giả A-nan đi chỗ Cù-mặc Mục-kiền-liên, [654a] người làm ruộng. Bà-la-môn Cù-măc Mục-kiền-liên5 từ xa trông thấy Tôn giả A-nan đi đến, bèn rời chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai áo đang mặc, chắp tay hướng về Tôn giả A-nan, bạch rằng: “Kính chào A-nan, lâu nay không thấy đến. Xin mời ngồi trên chỗ này.” Tôn giả A-nan liền ngồi trên chỗ ngồi đó. Bà-la-môn Cù-mặc Mục-kiền-liên sau khi chào hỏi Tôn giả A-nan, rồi ngồi xuống một bên mà bạch rằng: “Bạch A-nan, tôi có điều muốn hỏi, mong nghe cho chăng?” Tôn giả A-nan trả lời rằng: 1 Ma-kiệt-đà đại thần Vũ Thế 摩竭陀大臣雨勢. Pl.: Vassakāro brāmaṇo Magadhamahāmatto. Xem kinh 142. 2 Xem kinh 142. Pāli, M. 108: chuẩn bị đánh nhau với Pajjota (Caṇḍappajjota), vua nước Avanti, chứ không phải với Vajji (Bạt-kỳ). 3 Cù-mặc Mục-kiền-liên điền tác nhân 瞿默目犍連田作人. Pāli (M. iii. 37): gopakamogallānassa brāhmaṇassa kammanto, (A-nan đi đến) chỗ làm việc của Bà- la-môn Gopaka-Moggallāna. Trong bản Hán, kammanta, chỗ đang làm việc, được hiểu là kassaka: nông phu? 4 Chi tiết này không phù hợp với chi tiết tiếp theo. 5 Đoạn trên nói ông là người làm ruộng. Xem cht. trên.