Đối chiếu học thuật

kinh phân biệt lục giôùi414 “Này Hiền giả, có Sa-môn Cù-đàm, dòng họ Thích, đã từ bỏ tông tộc, cạo bỏ râu tóc, khốc y ca-sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, học Đạo, đã giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng giác3. Vị ấy là Thầy của tôi. Tôi y theo vị ấy mà xuất gia học Đạo, thọ Pháp.” Thế Tôn lại hỏi: “Tỳ-kheo, đã từng thấy Thầy chưa?” Tôn giả Phất-ca-la-sa-lợi đáp: “Chưa thấy.” Thế Tôn hỏi: “Nếu gặp Thầy, bạn có nhận ra không?” Tôn giả Phất-ca-la-sa-lợi đáp: “Không biết. Nhưng, này Hiền giả, tôi nghe rằng Thế Tôn là Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài là Thầy của tôi. Tôi y theo Ngài mà xuất gia, học Đạo, thọ Pháp.” Khi ấy, Thế Tôn lại suy nghĩ như vầy: “Thiện nam tử này y theo Ta mà xuất gia, học Đạo, thọ Pháp. Ta nay có nên thuyết pháp chăng?” Suy nghĩ như vậy rồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phất-ca-la-sa-lợi: “Này Tỳ-kheo, nay Ta sẽ thuyết pháp cho thầy, phần đầu tồn thiện, phần giữa cũng tồn thiện và phần cuối cũng tồn thiện; có nghĩa, có văn đầy đủ, thanh tịnh, hiển hiện phạm hạnh. Đó gọi là ‘Phân biệt sáu giới’4. Thầy hãy lắng nghe, khéo suy tư và ghi nhớ. Tôn giả Phất-ca-la-sa-lợi đáp: “Xin vâng.” Đức Phật bảo rằng: “Này Tỳ-kheo, con người5 có sáu giới tụ, có sáu xúc xứ, có mười tám ý hành, có bốn trụ xứ. Nếu ai an trú vào đó sẽ không nghe đến chuyện sầu 3 Vô thượng Chánh tận giác. 4 Lục giới 六 界. Pāli: Chadhāturo. 5 Pāli: ayaṃ puriso, con người này.