Đối chiếu học thuật

78. KINH PHẠM THIÊN THỈNH PHẬT [547a11] Tôi nghe như vầy: Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ có một Phạm thiên1 ở cõi trời Phạm thiên, sanh khởi tà kiến như thế này: “Chỗ này là hằng hữu, chỗ này là thường hữu, chỗ này là trường tồn, chỗ này quan yếu2, chỗ này pháp không hoại diệt3, chỗ này là xuất yếu4, ngồi xuất yếu này không còn xuất yếu nào khác nữa mà có đấng Tối Thắng Lâm, Tối diệu, Tối thượng”. Bấy giờ Đức Thế Tôn bằng tha tâm trí, biết rõ tâm niệm của Phạm thiên đang nghĩ, liền như vậy mà nhập định5. Với định như vậy, chỉ trong khoảnh khắc ví như người lực sĩ co duỗi cánh tay Ngài biến mất khỏi vườn Cấp Cô Độc, trong rừng Thắng Lâm Lâm tại nước Xá-vệ, đi lên cõi trời Phạm. Lúc ấy, Phạm thiên trông thấy Đức Thế Tôn đi đến, liền chào hỏi: “Kính chào Đại Tiên nhân, chỗ này là thường hữu, chỗ này là hằng hữu, chỗ này là trường tồn, chỗ này là quan yếu, chỗ này là pháp không hoại diệt, chỗ này là xuất yếu, và ngồi xuất yếu này không còn xuất yếu nào hơn nữa mà có bậc Tối Thắng Lâm, Tối diệu, Tối thượng”. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo: “Này Phạm thiên, cái không thường, ông bảo là thường; cái không hằng, ông bảo là hằng; cái không trường tồn, ông bảo là trường tồn; cái không quan yếu, ông bảo là quan yếu; cái hoại diệt, ông bảo là không hoại diệt; cái không xuất yếu, ông bảo là xuất yếu mà ngồi sự xuất yếu ấy, không còn xuất yếu nào khác nữa để có đấng Tối Thắng Lâm, Tối diệu, Tối 1 Bản Pāli nói vị này tên là Baka. 2 Hán: thử xứ thị yếu 此處是要. Pāli: idaṃ kevalam, cái này là tuyệt đối, độc nhất, tồn nhất. 3 Hán: thử xứ bất chung pháp 此處不終法. Pāli: idaṃ acavadhammaṃ, cái này là pháp bất diệt. 4 Hán: xuất yếu 出要. Pāli: nissaraṇa, sự thốt ly, giải thốt, sự cứu rỗi. 5 Như kỳ tượng định 如其像定.