Đối chiếu học thuật

KINH CHÍ BIEÂN209 141. KINH DỤ Tôi nghe như vầy: Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: “Nếu có vô lượng thiện pháp mà có thể đạt được thì tất cả đều lấy sự không phóng dật làm căn bản, sự không phóng dật làm tập khởi, nhân không phóng dật mà phát sanh, lấy không phóng dật làm đầu. Trong các thiện pháp, không phóng dật là tối đệ nhất. “Cũng như làm ruộng, tất cả đều nhân nơi đất, y cứ trên đất, thiết lập trên đất mới làm được ruộng. Cũng vậy, nếu có vô lượng thiện pháp mà có thể đạt được thì tất cả đều lấy sự không phóng dật làm căn bản, không phóng dật làm tập khởi, nhân không phóng dật mà phát sanh, không phóng dật làm đầu. Trong các thiện pháp, không phóng dật là tối đệ nhất. “Cũng như hạt giống, các loại hạt giống891, các loại thảo mộc892, trăm giống lúa, cây thuốc được phát sanh, trưởng dưỡng, tất cả đều nhân nơi đất, y cứ trên đất, [647c] thiết lập trên đất mới được sanh trưởng. Cũng vậy, nếu có vô lượng thiện pháp mà có thể đạt được thì tất cả đều lấy sự không phóng dật làm căn bản, không phóng dật làm tập khởi, nhân không phóng dật mà phát sanh, không phóng dật làm đầu. Trong các thiện pháp, không phóng dật là tối đệ nhất. “Cũng như trong các căn hương893, trầm hương894 là tối đệ nhất. Cũng như trong các thọ hương895, xích chiên-đàn896 là tối đệ nhất. Cũng như trong các hoa dưới nước, hoa sen xanh là tối đệ nhất. Cũng như trong các hoa trên đất, hoa tu-ma-na897 là tối đệ nhất. Cũng như trong các dấu chân của loài thú, thì tất cả đều nhập vào trong dấu chân voi; dấu chân voi gồm chứa hết là bậc nhất; dấu chân voi ấy là tối đệ nhất, vì rất rộng, rất lớn. Cũng như thế, nếu có vô lượng thiện pháp mà có thể đạt được thì tất cả đều lấy sự không phóng dật làm căn bản, không phóng dật làm tập khởi, nhân không phóng dật mà phát sanh, không phóng dật làm đầu. Trong các thiện pháp, không phóng dật là tối đệ nhất. “Cũng như trong các loài thú, Sư tử vương là tối đệ nhất. Ví như khi các trận cùng đấu chiến nhau thì yếu thệ898 là thứ nhất. Cũng như các đòn tay của lầu gác, tất cả đều y cứ 891 Chủng tử thôn 種子村. Pāli: bījagāma, loại hạt giống (năm loại); chỉ các thực vật thuộc nhóm gieo hạt. 892 Nguyên Hán: quỷ thần thôn 鬼神村. Pāli: bhūtagāma, chỉ các loại cây trồng, đối lập với chủng tử thôn. 893 Căn hương 根 香; hương liệu lấy từ rễ cây. 894 Trầm hương 沈 香; trong bản Pāli: kāḷānusāriya, hương chiên-đàn đen. 895 Thọ hương 樹 香; hương liệu lấy từ thân cây. 896 Xích chiên-đàn 赤 栴 檀;Pāli: lohita-candana, chiên-đàn đỏ. 897 Tu-ma-na hoa 須摩那華; Pāli: sumana, duyệt ý hoa. 898 Yếu thệ 要 誓, No.100 (66) nói: ai xông lên trước là bậc nhất.