Đối chiếu học thuật

116. KINH CÙ-ĐÀM-DI Tôi nghe như vầy. Một thời Đức Phật trú Thích-ki-sấu, tại Ca-duy-la-vệ, vườn Ni-câu-loại1, cùng với đại chúng Tỳ-kheo đồng thọ hạ an cư. Bấy giờ, Cù-đàm-di Đại Ái2 đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật, rồi ngồi qua một bên mà bạch rằng: “Bạch Thế Tôn, nữ nhân có thể đắc quả Sa-môn thứ tư3 được chăng? Do nhân duyên này nữ nhân có thể ở trong Pháp Luật chân chánh này chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình mà học đạo được chăng?” Đức Thế Tôn nói: “Thôi! Thôi! Cù-đàm-di, người chớ nên nghĩ rằng ‘Nữ nhân có thể ở trong Pháp Luật chân chánh này chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình mà học đạo’. Cù-đàm-di, người cứ như vậy mà cạo bỏ đầu tóc, khốc áo ca-sa, suốt đời tịnh tu phạm hạnh.” 4 Khi ấy, Cù-đàm-di Đại Ái bị Phật ngăn cản, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh ba vòng rồi lui ra. Bấy giờ các Tỳ-kheo khâu vá y cho Đức Phật. Đức Thế Tôn ở Thích-ki- sấu không bao lâu, sau khi trải qua ba tháng thọ hạ an cư xong và đã khâu vá y rồi, Ngài khốc y, cầm bát, sửa soạn du hành nhân gian. Cù- 1 Xem cht. kinh trên. 2 Cù-đàm-di Đại Ái 瞿曇彌大愛. Tứ phần 48: Ma-ha Ba-xà-ba-đề 摩訶波闍波提 Pāli: Mahāpajāpatī Gotamī. 3 Tức quả vị A-la-hán. Ý câu hỏi, theo bản Pāli, do A-nan nghĩ ra như là cơ sở để nữ được xuất gia như nam. Bà Gotamī không nêu câu hỏi này. Xem đoạn dưới. 4 Tứ phần 48: sau khi không được Phật cho phép nữ giới xuất gia, vì lý do Phật pháp sẽ không tồn tại lâu, Bà cùng với năm trăm người nữ khác tự cạo tóc, mặc áo ca-sa và vẫn đi theo Phật khẩn nguyện Ngài chấp thuận. Pāli (A.iv. 257; Vin. ii. 253) cũng vậy, Bà theo Phật đến Vesāli và tự cạo tóc tại đây (kese chedāpetvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā). No 60: Phật hông chấp nhận cho xuất gia, nhưng cho phép tự cạo đầu, khóac ca-sa, trnj đời tu tịnh phạm hạnh常可剃頭被袈裟至竟行清淨梵行.