Đối chiếu học thuật

113. KINH CHƯ PHÁP BỔN [602c1] Tôi nghe như vầy. Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: “Nếu có Dị đạo đến hỏi các ông ‘Tất cả các pháp lấy gì làm gốc?’ Các ông nên trả lời họ như thế này: ‘Tất cả các pháp lấy dục làm gốc’. “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm hòa hiệp?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy xúc làm hòa hiệp1’. “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm dẫn khởi?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy thọ làm dẫn khởi2’. “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm hiện hữu?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy tác ý làm hiện hữu3”. “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm thượng thủ?’ Hãy trả lời như vầy: “Lấy niệm làm thượng thủ’. “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm tiền đạo?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy định làm tiền đạo”. 4 “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm tối thượng?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy tuệ làm tối thượng.’ “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm chắc thật?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy giải thoát làm chắc thật’.5 “Nếu lại hỏi, ‘Lấy gì làm cứu cánh?’ Hãy trả lời như vầy, ‘Lấy Niết-bàn làm cứu cánh’. “Tỳ-kheo, đó là, dục là gốc của các pháp, xúc là hòa hiệp của các pháp, 1 Hán: dĩ cánh lạc vi hòa 以 更 樂 為 和. Pāli: vedanā-samosaraṇā, hòa hiệp (kết hợp) là thọ. Xem cht. dưới. 2 Dĩ hà vi lai 以何為來. Pāli: phassa-samudayā, xúc là tập khởi. Xem cht. trên. 3 Dĩ tư tưởng vi hữu 以思想為有. Pāli: manasikāra-saṃbhavā, tác ý là sanh khởi (hữu). 4 Pl.: samādhippamikhā. 5 Hán: giải thoát vi chân 解脫為真.Pl.: vimuttisārā.