Đối chiếu học thuật

112. KINH A-NÔ-BA [600c1]Tôi nghe như vầy: Một thời Đức Phật trú tại Bạt-kì-sấu1, ở đô ấp A-nô-ba2 của người Bạt-kì. Bấy giờ, vào lúc xế trưa, Đức Thế Tôn từ chỗ tĩnh tọa đứng dậy, bước ra khỏi tịnh thất và nói: “A-nan, Ta và ông hãy đi đến sông A-di-la-hòa-đế3 để tắm. Tôn giả A-nan nói: “Kính vâng”. Khi ấy, Đức Thế Tôn cùng Tôn giả A-nan đi đến sông A-di-la-hòa-đế, cởi bỏ y phục trên bờ sông rồi xuống nước tắm. Tắm xong, lên bờ, lau mình và mặc y phục vào. Bấy giờ Tôn giả A-nan cầm quạt quạt hầu Phật. Khi ấy, Đức Thế Tôn ngoảnh lại, hỏi: “A-nan, Đề-bà-đạt-đa vì phóng dật nên sẽ bị đọa lạc rất cực khổ, chắc chắn đến chỗ ác, sanh vào địa ngục, ở đấy trọn kiếp, không thể cứu vớt. A-nan, ông có nghe các Tỳ-kheo nói lại rằng Ta đã xác định một cách dứt khốt 4 Đề-bà-đạt-đa chắc chắn đến chỗ ác, sanh vào địa ngục, ở đấy trọn kiếp, không thể cứu vớt chăng?” Tôn giả A-nan thưa: “Quả vậy, lúc bấy giờ có một vị Tỳ-kheo nói với con rằng: ‘Này Tôn giả A-nan, phải chăng Đức Thế Tôn dùng tha tâm trí biết rõ tâm Đề-bà-đạt- đa nên Ngài xác định rằng Đề-bà-đạt-đa5 chắc chắn đến chỗ ác, sanh vào địa ngục, ở đấy trọn kiếp, không cứu vớt?6’” Đức Thế Tôn nói: 1 Bạt-kì-sấu 跋耆瘦. Pāli: Vajjīsu, giữa những người Vajji. 2 A-nô-ba 阿奴波; địa danh này chưa rõ. Bản Pāli: Phật tại Daṇḍakappa, một ngôi làng của người Kosala. 3 A-di-la-hòa-đế 阿夷邏和帝. Pāli (A. iii. 402): Aciravatī, Tôn giả Ananda và một số đông Tỳ-kheo làng Daṇḍakappa đến tắm ở đây. 4 Nhất hướng ký一向記. 5 Đề-bà-đạt-đa 提婆達多. Pāli: Devadatta. 6 Theo bản Pāli: Tỳ-kheo này hồi nghi, Phật tự biết hay nhờ chư Thiên nói cho biết.