Bản chủ
Trang 224
Nội dung theo trang hỗ trợ định vị trong PDF chuẩn. Các thẻ đối chiếu, nếu có, chỉ là lớp citation đã duyệt và không thay thế bản chủ.
KINH KHỔ ẤM (I)794
thế nào là sự xuất yếu của sắc? Thế nào là vị ngọt của thọ, thế nào là tai
họa của thọ, thế nào là sự xuất yếu của thọ?
“Này các Tỳ-kheo, nếu các ông hỏi như vậy, sau khi nghe, họ sẽ cật vấn
lẫn nhau, nói quanh nói quẩn, nổi sân và cãi cọ rồi từ chỗ ngồi đứng dậy,
im lặng và rút lui. Vì sao vậy? Vì Ta không thấy có những chư thiên, Ma,
Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn hay bất cứ ai khác ở trên đời này có thể biết
được nghĩa ấy để tuyên bố lên. Chỉ có Như Lai và đệ tử của Như Lai,
hoặc đệ tử nào được nghe từ hai vị này”.
Đức Phật lại hỏi:
“Thế nào là vị ngọt của dục? Đó là, nhân bởi [585a] năm công đức của
dục6 mà phát sanh lạc và hỷ. Vị ngọt của dục chỉ tột cùng đến đó chứ
không thể hơn nữa, nhưng tai họa của nó thì rất nhiều.
“Thế nào là tai họa của dục? Một thiện gia nam tử, tùy kỹ thuật7 riêng mà
tự mưu sinh; hoặc làm ruộng, hoặc buôn bán, hoặc học sách, hoặc giỏi
tốn thuật, biết công số, khéo in khắc, làm văn chương, tạo thủ bút, hoặc
hiểu kinh thơ, hoặc làm võ tướng, hoặc phụng sự vua8. Người ấy khi gặp
lạnh phải chịu lạnh, gặp nóng phải chịu nóng, bị đói khát nhọc mệt, bị
muỗi mòng châm chích; nó phải làm nghề nghiệp như thế để mong kiếm
được tiền của. Thiện nam tử bằng những phương tiện như thế, làm các
công việc như vậy để mong cầu như vậy, nếu không kiếm được tiền của
thì sinh khổ sở, lo buồn rầu rĩ, tâm thành si dại, nói rằng ‘Luống công
dục.
6 Ngũ dục công đức 五欲功德., năm yếu tố hay năm phẩm chất của dục. Pāli:
pañca kāmaguṇā.
7 Hán: kỹ thuật 伎 (技) 述. Pāli: sippaṭṭhanena, bằng công xảo xứ.
8 Các “kỹ thuật” theo bản Hán: tác điền nghiệp, hành trị sanh, minh tốn thuật,
tri công số, xảo khắc ấn, tác văn chương, tạo thủ bút, hiểu kinh thư, tác dũng
tướng, phụng vương sự 田業 行治生 學書 明算術 知工數 巧刻印 作文章
造手筆 曉經書 作勇將 奉事王. Danh sách theo bản Pāli: yadi muddāya yadi
gaṇanāya yadi saṅkhānena yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi gorakkhena yadi issatthena
yadi rājaporisena, hoặc bằng ấn tốn (hay thuật khắc ấn), bằng ám tốn (tính
trầm), mục tốn (số học), canh nông, thương mãi, mục súc (chăn bò), làm tên
(chế tạo vũ khí), và quan chức (phục vụ vua).