Đối chiếu học thuật

KINH ÑAÏI NHAÂN770 “A-nan, duyên tầm cầu có lợi đắc. Đây nói là duyên tầm cầu có lợi đắc; nên biết, điều được nói là duyên tầm cầu có lợi đắc. A-nan, nếu không có tầm cầu, tất cả đều không có tầm cầu, giả sử tách rời tầm cầu, có lợi đắc chăng? “Bạch Thế Tôn, không”. “A-nan, nhân của lợi đắc, tập khởi của lợi, căn bản của lợi đắc, duyên của lợi đắc, gọi đó là tầm cầu. Vì sao? Vì duyên tầm cầu cho nên có lợi đắc. “A-nan, duyên ái có tầm cầu. Đây nói là duyên ái có tầm cầu; nên biết, điều được nói là duyên ái có tầmcầu. “A-nan, nếu không có ái, tất cả đều không có ái, thì giả sử tách rời ái, có tầm cầu chăng? “Bạch Thế Tôn, không”. “A-nan, cho nên biết rằng nhân của tầm cầu, tập khởi của tầm cầu, căn bản của tầm cầu, duyên của tầm cầu, gọi đó là ái. Vì sao? Vì duyên ái nên có tầm cầu. “A-nan, dục ái và hữu ái, hai pháp11 này nhân thọ12, duyên thọ đưa đến. “A-nan, nếu có người hỏi ‘Thọ có duyên không?’ Hãy trả lời rằng ‘Thọ cũng có duyên’. Nếu có người hỏi ‘Thọ có duyên gì?’ Hãy trả lời rằng ‘Thọ duyên với xúc’13 nên biết rằng: duyên xúc có thọ. “A-nan, nếu không có nhãn xúc, tất cả đều không có nhãn xúc, giả sử tách rời nhãn xúc sẽ có duyên nhãn xúc mà sanh ra lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ chăng?” “Bạch Thế Tôn, không”. “A-nan, nếu không có nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc, tất cả đều không có ý xúc, giả sử [579c] tách rời ý xúc sẽ có duyên ý xúc mà sanh ra lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ chăng?” “Bạch Thế Tôn, không”. “A-nan, cho nên biết rằng nhân của thọ, tập khởi của thọ, căn bản của thọ, 11 Dúc ái và hữu ái 欲愛 有愛. No 1(13), ba ái: dục,hữu và vô sắc. Pl.: sáu ái thân: sắc, thanh, hương,… 12 Nguyên Hán: giác 覺. 13 Cánh lạc 更 樂.