Đối chiếu học thuật

kinh UẾ PHẨM714 kheo niên thiếu thì con và các Tỳ-kheo niên thiếu từ Đức Thế Tôn nghe xong sẽ khéo léo thọ trì”. [565c]Đức Thế Tôn bảo: “Này A-nan, các ông hãy lắng nghe. Hãy khéo suy nghiệm! Ta sẽ nói về đảnh pháp và đảnh pháp thối cho ông và các Tỳ-kheo niên thiếu nghe”. Tôn giả A-nan và các Tỳ-kheo niên thiếu thọ trì lắng nghe. Đức Thế Tôn bảo rằng34: “A-nan, Đa văn Thánh đệ tử chân thật, nhân nơi tâm hý luận35, tư lương, khéo quán sát, phân biệt về vô thường, khổ, không, phi ngã. Vị ấy khi hý luận như vậy, tư lương như vậy, khéo quán sát, phân biệt như vậy, liền phát sanh nhẫn, phát sanh lạc, phát sanh dục, tức mong cầu nghe, mong cầu niệm, mong cầu quán36. Này A-nan, ấy gọi là đảnh pháp. “A-nan, nếu được đảnh pháp này nhưng lại mất đi, suy thối, không tu thủ hộ, không tập tinh tấn, này A-nan, ấy gọi là đảnh pháp thối37. Cũng vậy, đối với thức nội xứ, thức ngoại xứ, xúc, thọ, tưởng, tư, ái, giới, nhân duyên khởi và pháp do nhân duyên khởi38 cũng như vậy. “A-nan, Đa văn Thánh đệ tử đối với nhân duyên khởi và nhân duyên khởi pháp này mà hý luận, tư lương, khéo quán sát, phân biệt về vô thường, khổ, không, phi ngã, vị ấy khi hý luận như vậy, tư lương như vậy, khéo quán sát, phân biệt như vậy nên phát sanh nhẫn, phát sanh lạc, phát sanh dục, tức mong cầu nghe, mong cầu niệm, mong cầu quán. A-nan, đó gọi là đảnh pháp. “A-nan, nếu được đảnh pháp này nhưng lại mất đi, suy thối, không tu 34 Đoạn này, về đảnh pháp được dẫn trong Tì-bà-sa 6 (Đại 27, trang 26 c) với một ít dị biệt. Xem các chú thích dưới. 35 Tì-bà-sa ibid.: “đối với năm thủ uẩn, trong pháp duyên sanh...” 36 ibid.: “... có nhẫn, có kiến, có dục lạc, có hành giải...” về nhẫn pháp, Câu-xá 23 (No.1558, tr. 119 c): “đối với bốn Diệu đế có khả năng chấp nhận”. 37 Phát trí 1 (No.1554, tr. 918 c) Tỳ-bà-sa 6 (tr. 27 a-b): đảnh đọa do ba nguyên nhân sau khi đã đạt đến đảnh: Không thân cận thiện sĩ, không thính văn chánh pháp, không như lý tác ý. 38 Bản Hán, văn mạch không chặt chẽ, nên hiểu là “cũng như đối với năm thủ uẩn ở trên, thức... cũng vậy”.