Đối chiếu học thuật

KINH THẤT XA60 nghĩa vô cùng sâu xa thảy đều được trả lời. Hiền giả Mãn Từ Tử, những đồng phạm hạnh sẽ được nhiều lợi ích, nếu gặp được Tôn giả Mãn Từ Tử, tùy thời mà thăm viếng, tùy thời mà lễ bái. Nay tôi cũng được lợi ích, tùy thời mà thăm viếng, tùy thời mà lễ bái. Những đồng phạm hạnh nên quấn y trên đầu để đội Hiền giả Mãn Từ Tử, vì để được nhiều lợi ích. Nay tôi cũng được nhiều lợi ích, tùy thời mà thăm viếng, tùy thời mà lễ bái”. Tôn giả Mãn Từ Tử hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất: “Hiền giả tên gọi là gì? Các đồng phạm hạnh gọi Hiền giả như thế nào?” Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời rằng: “Tôi tự là Ưu-ba-đề-xá25. Thân mẫu tôi là Xá-lợi26, nên những đồng phạm hạnh gọi tôi là Xá-lợi-phất”. Hiền giả Mãn Từ Tử tán thán rằng: “Hôm nay tôi đã bàn luận với vị đệ tử ngang hàng Thế Tôn27 mà không biết, cùng với bậc Đệ nhị tôn28 luận bàn mà không biết, cùng với vị Pháp tướng29 luận bàn mà không biết, cùng luận bàn với vị đệ tử tiếp tục vận chuyển pháp luân đã được vận chuyển30 mà không biết. Nếu tôi biết Tôn giả là [431c] Xá-lợi-phất thì tôi đã không trả lời nổi một câu, huống chi lại luận bàn sâu xa như thế. Lành thay! Lành thay! Tôn giả Xá-lợi-phất, là đệ tử của Đức Như Lai, trí biện hồn hảo, thông minh, quyết định, an lạc vô úy, thành tựu sự chế ngự, đạt đến đại biện tài, được phướn cam lồ, ở trong cam lồ giới tự mình đã chứng ngộ, thành tựu và an trụ. Vì Hiền giả đã hỏi những ý nghĩa vô cùng sâu xa. Hiền giả Xá-lợi-phất, những đồng phạm hạnh sẽ được nhiều lợi ích, nếu gặp được Tôn giả Xá-lợi-phất, tùy thời mà thăm viếng, tùy thời mà lễ bái. Nay tôi cũng được lợi ích, tùy 25 Ưu-ba-đề-xá 優波鞮舍. Pāli: Upatissa. 26 Xá-lê 舍梨. Pāli: Sāri. 27 Để bản: Thế Tôn đệ tử 世尊弟子. TNM: Thế Tôn đẳng đệ tử 世尊等弟子. Pāli: satthukappena vata kira bho sāvakena, (cùng với) vị đệ tử được xem là ngang hàng với Đạo Sư. 28 Đệ nhị tôn 弟 二尊. Nói như vậy, vì Ngài Xá-lợi-phất được kính trọng dưới Đức Phật chỉ một bậc. 29 Pháp tướng 法 將, vị tướng quân của Chánh pháp. Pāli: dhammasenapāti. 30 Hán: chuyển pháp luân phục chuyển đệ tử 轉法輪復轉弟子, nghĩa là hỗ trợ Phật chuyển pháp luân.