Đối chiếu học thuật

KINH THAÁT XA56 phi đạo tri kiến thanh tịnh10, vì đạo tích tri kiến11 thanh tịnh, vì đạo tích đoạn trí thanh tịnh12 nên Hiền giả theo Sa-môn Cù-đàm tu phạm hạnh chăng?” Đáp: “Không phải vậy” Lại hỏi: “Tôi vừa hỏi Hiền giả rằng: ‘Phải chăng Hiền giả theo Sa-môn Cù-đàm tu phạm hạnh?’ Hiền giả đáp: ‘Đúng vậy’. Rồi tôi hỏi Hiền giả: ‘Có phải vì giới thanh tịnh nên Hiền giả theo Sa-môn Cù-đàm tu phạm hạnh chăng?’ thì Hiền giả đáp: ‘Không phải vậy’; ‘Có phải vì tâm thanh tịnh, vì kiến thanh tịnh, vì nghi thanh tịnh, vì phi đạo tri kiến thanh tịnh, vì đạo tích tri kiến thanh tịnh, vì đạo tích đoạn trí thanh tịnh nên Hiền giả theo Sa-môn Cù-đàm tu phạm hạnh chăng?’ thì Hiền giả cũng lại đáp rằng ‘Không phải vậy’. Nhưng theo ý nghĩa nào13 mà Hiền giả theo Sa-môn Cù-đàm tu phạm hạnh?” Đáp: “Này Hiền giả, vì Vô dư Niết-bàn vậy14”. Lại hỏi: “Thế nào, này Hiền giả, có phải vì giới thanh tịnh nên Sa-môn Cù-đàm thi thiết Vô dư Niết-bàn chăng?” 15 “Đáp: “Không phải vậy”. Lại hỏi: kaṅkhāvaraṇavisuddha, “thanh tịnh đối với sự bao trùm của hoài nghi”. 10 Hán: đạo phi đạo tri kiến tịnh 道非道知見淨. Pāli: maggāmaggañāṇa- dassanavisuḍha, thanh tịnh do thấy và biết về đạo và phi đạo. 11 Hán: đạo tích tri kiến tịnh 道跡知見淨. Pāli: paṭipadāñāṇadassanavisuddha, thanh tịnh do tri kiến về phương pháp hành trì (đạo tích). 12 Hán: đạo tích đoạn trí tịnh 道跡斷智淨, sự thanh tịnh do nhận thức toàn diện về đường lối hành trì. Pāli: ñāṇadassanavisuddha, thanh tịnh do tri kiến. 13 Hán: dĩ hà nghĩa 以何義. Pāli: kim attham, có mục đich gì? 14 Hán: Vô dư Niết-bàn 無餘涅槃. Pāli: anupādāparinibbāna, Niết-bàn không còn chấp thủ. 15 Hán: dĩ … cố 以 …故, vì mục đích. Nhưng, theo bản Pāli (M. i. 148): kiṃ nu kho sīlavisuddhi anupādāparinibbānaṃ, phải chăng (Thế Tôn nói) sự giới tịnh là vô thủ trước Niết-bàn? Xem thêm cht, tiêp theo.