Đối chiếu học thuật

65. KINH Ô ĐIỂU DỤ [506b12] Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật trú tại thành Vương xá, trong rừng Trúc, vườn Ca-lan-đa. Bấy giờ Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo: “Thuở xưa, khi Chuyển luân vương muốn thử châu báu, liền cho tập trung bốn loại quân là quân voi, quân ngựa, quân xe và quân bộ. Sau khi tập trung xong, vào lúc đêm tối, vua cho dựng cây tràng phan cao và đặt hạt châu trên đó, rồi dẫn ra đến ngồi công viên. Ánh sáng của minh châu soi sáng cả bốn loại quân. Ánh sáng ấy chiếu xa nửa do-tuần. “Bấy giờ có Bà-la-môn nghĩ rằng: ‘Ta nên đến xem Chuyển luân vương và bốn loại quân, nhìn ngắm hạt châu lưu ly’. Bà-la-môn lại nghĩ: ‘Thôi, hãy bỏ qua việc muốn thấy Chuyển luân vương và bốn loại quân, nhìn ngắm hạt châu lưu ly, ta nên đến khoảng rừng kia’. “Nghĩ xong, Bà-la-môn liền đến khu rừng. Sau khi đến nơi, vào trong rừng, Bà-la-môn đến ngồi dưới một gốc cây. Ngồi chưa bao lâu, có một con rái cá1 đi đến. Bà-la-môn trông thấy, hỏi: “Xin chào Rái cá! Ngươi từ đâu đến và muốn đi đâu?” Đáp: “Thưa Bà-la-môn, hồ ấy trước kia tràn đầy mạch nước trong, có nhiều ngó sen, hoa và cá, rùa. Trước đây tôi ở đó; nhưng nay nó khô rang. Bà- la-môn nên biết, tôi muốn bỏ đi, vào sông lớn kia. Tôi nay muốn đi; chỉ sợ lồi người.” Con rái cá kia sau khi chuyện trò với Bà-la-môn xong, liền bỏ đi. Bà-la- môn vẫn ngồi như cũ. Lại có chim cứu-mộ2 đến. Bà-la-môn trông thấy, liền nói: “Xin chào, Cứu-mộ! Ngươi từ đâu đến và muốn đi đâu?” Đáp: “Thưa Bà-la-môn, hồ ấy trước kia tràn đầy mạch nước trong, [506c] có nhiều ngó sen, hoa và cá, rùa. Trước đây tôi ở đó; nhưng nay nó khô rang. 1 Thát thú 獺 獸. 2 Cứu-mộ điểu 究暮鳥, không rõ chim gì.